Süresiz Nafaka İptal Edildi mi? AYM'nin 4 Haziran 2026 Kararı

Avukat Ramazan Yılmaz
8 Haz
8 dakikada okunur

ÖZET: Türk aile hukukunda onlarca yıldır tartışma konusu olan süresiz nafaka meselesi, 4 Haziran 2026 tarihinde Anayasa Mahkemesi (AYM) Genel Kurulu tarafından verilen tarihi bir kararla köklü bir dönüşüme uğradı. AYM Genel Kurulu, Antalya 12. Aile Mahkemesi'nin, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesinde yer alan süresiz nafaka düzenlemesinin iptali için yaptığı başvuruyu görüşerek düzenlemenin oy çokluğuyla iptaline ve yasal düzenleme yapılması için TBMM'ye 9 ay süre tanınmasına karar verdi.

İçindekiler

Süresiz Nafaka Nedir ve Neden Bu Kadar Tartışıldı?
Anayasa Mahkemesi'nin 4 Haziran 2026 Kararı: Ne İptal Edildi?
"Nafakam İptal Oldu mu?" — 9 Aylık Geçiş Süreci ve Mevcut Nafakalar
Yoksulluk Nafakası ve İştirak Nafakası Arasındaki Kritik Fark
Nafaka Miktarı Nasıl Belirlenir? Yargıtay Kriterleri
Nafakanın Artırılması, Azaltılması ve Kaldırılması Davalarında Yeni Dönem
Tedbir Nafakası: Boşanma Sürecinde Korunma Hakkı
Anlaşmalı Boşanmada Nafaka Sözleşmesi ve Değiştirilmesi
Nafaka Borcunu Ödememenin Hukuki ve Cezai Sonuçları
Yabancılar ve Çift Vatandaşların Nafaka Davalarında Durum
Yeni Nafaka Modeli: TBMM Hangi Düzenlemeyi Yapabilir?
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Sonuç: Nafakada Yeni Dönem ve Tavsiyeler

1. Süresiz Nafaka Nedir ve Neden Bu Kadar Tartışıldı?

Yoksulluk nafakası, boşanma sonrasında ekonomik açıdan güç duruma düşecek olan eşi koruma amacıyla tasarlanmış bir Medeni Kanun kurumudur.

Türk Medeni Kanunu'nun "yoksulluk nafakası" başlıklı 175. maddesi şu hükmü içermekteydi: "Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir. Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz."

Maddenin özü şudur: Boşanmada kusursuz ya da daha az kusurlu olan ve yoksullaşan taraf, diğer eşten ekonomik destek talep edebilir. Kanun bu desteğin ne kadar süreceğini belirlememişti; yani teorik olarak ömür boyu devam edebilirdi.

Tartışmanın odağı tam da buydu. Uygulamada "süresiz nafaka" kavramı uzun yıllardır hem nafaka alacaklısı hem de nafaka yükümlüsü bakımından tartışmalara konu olmuştu. Özellikle kısa süreli evliliklerde uzun yıllar nafaka ödenmesi, nafaka miktarının tarafların değişen ekonomik koşullarına göre yeniden değerlendirilmesi ve hakkaniyet dengesi bu tartışmaların merkezinde yer alıyordu.

2. Anayasa Mahkemesi'nin 4 Haziran 2026 Kararı: Ne İptal Edildi?

Anayasa Mahkemesi'nin 4 Haziran 2026 Kararı Kararın Özeti

AYM Genel Kurulu, TMK 175. maddesindeki "süresiz olarak" ibaresini 3'e karşı 12 oyla ve oy çokluğuyla iptal etti.

Bu karar, yoksulluk nafakasını tamamen ortadan kaldırmıyor; Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesinde yer alan "süresiz olarak" ifadesini hedef alıyor. Bu nedenle boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek tarafın nafaka talep etme hakkı devam ederken, nafakanın belirsiz süreyle uygulanmasına imkân tanıyan mevcut düzenleme dokuz ay sonra yürürlükten kalkacak.

Anayasal Gerekçeler

Mahkeme, süresiz nafakanın Anayasa'nın insan haklarına saygı, eşitlik, özel hayatın korunması, mülkiyet hakkı ve ailenin huzur ve refahıyla ilgili hükümlerine aykırı olabileceğini vurguladı.

Önemli Not: Kararın henüz gerekçeli olarak yayımlanmadığını ifade eden TBMM Adalet Komisyonu Başkanı, anayasal gerekçelerin ve Mahkemenin değerlendirmelerinin ancak gerekçeli kararın yayımlanmasının ardından bütün yönleriyle değerlendirilebileceğini söyledi.

AYM'nin Bu Konudaki Önceki Tutumu

Anayasa Mahkemesi'nin daha önce 2009 ve 2012 yıllarında anayasaya uygun bulduğu düzenlemeyi 2026 yılında iptal etmesi, nafaka hukukunda önemli bir içtihat değişikliğine işaret etmektedir.

AYM 2012'de aynı ibareyi incelediğinde, yoksulluk nafakasının amacını boşanma nedeniyle yoksullaşan eşi "şartları bulunduğu sürece ekonomik yönden desteklemek" ve asgari yaşam gereksinimlerini karşılamak olarak tanımlamış; bu yükümlülüğün sosyal hukuk devleti ilkesinin gereği olduğunu vurgulamıştı. Mahkeme o tarihte Anayasa'nın 2. maddesine aykırılık görmemiş, iptal istemini reddetmişti.

3. "Nafakam İptal Oldu mu?" — 9 Aylık Geçiş Süreci ve Mevcut Nafakalar

Bu soruyu binlerce kişi soruyor. Yanıt: Hayır, nafakanız kendiliğinden sona ermiş değildir.

AYM kararı, mevcut nafaka borçlarının aynı gün sona erdiği anlamına gelmez. İptal hükmünün yürürlüğe girmesi için 9 aylık süre öngörülmüş olup, bu süreçte TBMM tarafından yeni bir yasal düzenleme yapılması beklenmektedir.

Bugün için en önemli pratik sonuç şudur: süresiz nafaka bu dakika itibarıyla kendiliğinden kalkmış değildir. Anayasa'nın 153. maddesi uyarınca iptal kararları kural olarak Resmî Gazete'de yayımlandıkları tarihte yürürlüğe girer; AYM gerekli görürse bu tarihi bir yıla kadar erteleyebilir.

Mevcut Nafaka Ödemelerinin Akıbeti

İptal kararı, yürürlüğe girmeden önce kesinleşmiş nafaka kararlarını kendiliğinden ortadan kaldırmıyor. Hâlen süren nafaka ödemeleri bakımından uygulanacak usul ve sonuçlar, AYM'nin gerekçeli kararı ile çıkarılacak yeni yasal düzenlemeye göre kesinleşecek.

AYM kararları ilkesel olarak geriye yürümez. Ancak yeni yasa yürürlüğe girdikten sonra, geçmişte süresiz nafaka yükümlülüğü altına girmiş olan kişilerin, nafakanın uyarlanması, süre sınırına çekilmesi veya kaldırılması talebiyle Aile Mahkemelerinde yeni davalar açabilmesinin önü açılacaktır. Yeni çıkacak kanundaki geçici maddeler bu geçiş sürecini netleştirecektir.

4. Yoksulluk Nafakası ve İştirak Nafakası Arasındaki Kritik Fark

Kamuoyunda sıkça karıştırılan bu iki kavramı net şekilde ayırt etmek gerekir:

Yoksulluk Nafakası (TMK m. 175): Boşanan eşe ödenir. İşte bu nafakanın "süresiz olması" AYM tarafından iptal edilmiştir.

İştirak Nafakası (TMK m. 182): Müşterek çocuklara yapılan katkı payıdır. İptal kararı çocuğa ödenen nafakaları kapsamıyor. Çocuğun nafakası anlamına gelen düzenleme TMK'nın 182. maddesinde ayrıca tanımlanıyor; bu madde çocuğun nafakasını hâkimin takdirine bırakıyor.

Özetle: AYM kararı yalnızca boşanan eşe ödenen yoksulluk nafakasını etkilemektedir. Çocuğun nafakası tamamen farklı bir hukuki düzenleme altında olup bu karardan etkilenmemektedir.

	Yoksulluk Nafakası	İştirak Nafakası
Alacaklı	Boşanan eş	Müşterek çocuk
Yasal Dayanak	TMK m. 175	TMK m. 182
AYM Kararından Etkilenir mi?	Evet (süresizlik iptal edildi)	Hayır
Kusur Koşulu	Var (daha ağır kusurlu olamaz)	Yok

5. Nafaka Miktarı Nasıl Belirlenir? Yargıtay Kriterleri

Nafaka miktarı belirlenmesinde mahkemeler ve Yargıtay, somut olgulara dayanan çok yönlü bir değerlendirme yürütmektedir:

Yoksulluk Kriteri: Nafaka talep eden tarafın çalışmaması ya da mevcut gelirinin asgari geçim sınırının altında kalması yoksulluk ölçütü olarak dikkate alınmaktadır. Yargıtay, nafaka alacaklısının meslek sahibi olduğu, çalışabileceği ya da sosyal güvencesinin bulunduğu hâllerde nafaka talebini reddeden kararlar vermiştir.

Nafaka Yükümlüsünün Ekonomik Gücü: Yargıtay içtihadına göre nafaka, yükümlünün mali gücüyle orantılı olmalı; onu yoksulluğa düşürmemelidir.

2026 Asgari Ücret: 1 Ocak 2026 itibarıyla geçerli brüt asgari ücret, mahkemelerin alt sınır hesaplamalarında referans noktası olmaya devam etmektedir.

Kusur Oranı: Yoksulluk nafakasının reddi için nafaka talep eden tarafın "daha ağır kusurlu" olması gerekmektedir. Eşit kusur hâlinde nafaka talep edilebileceğine ilişkin Yargıtay kararları mevcuttur.

6. Nafakanın Artırılması, Azaltılması ve Kaldırılması Davalarında Yeni Dönem

AYM kararının en kritik pratik yansıması bu alanda görülecektir.

Nafaka Uyarlama Davası (TMK m. 176/4): TMK m. 176/4 hükmü; "Tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde irat biçiminde ödenmesine karar verilen maddi tazminat veya nafakanın artırılmasına, azaltılmasına veya kaldırılmasına karar verilebilir" demektedir.

Nafakanın Kaldırılması (TMK m. 176/3): Nafaka alacaklısının yeniden evlenmesi, fiilen evlilik dışı birliktelik kurması, ekonomik durumunun önemli ölçüde iyileşmesi ya da nafaka yükümlüsünün ödeme gücünü yitirecek denli mali durumunun kötüleşmesi hâllerinde nafakanın kaldırılması talep edilebilir.

AYM Kararı Sonrası Strateji: Yeni kanun yürürlüğe girdikten sonra, uzun süredir nafaka ödeyen yükümlülerin "nafakanın süre sınırına çekilmesi veya kaldırılması" talebiyle uyarlama davası açması mümkün hâle gelecektir. Bu davaların hazırlığının şimdiden yapılmasını tavsiye ederiz.

7. Tedbir Nafakası: Boşanma Sürecinde Korunma Hakkı

Boşanma davası devam ederken de nafaka hakkı mevcuttur. Tedbir nafakası, HMK m. 389 ve TMK m. 169 kapsamında, dava sonuçlanana kadar geçerli olmak üzere mahkemece re'sen ya da talep üzerine belirlenir.

TMK m. 169: "Boşanma veya ayrılık davası açılınca hâkim, davanın devamı süresince gerekli olan, özellikle eşlerin barınmasına, geçimine, eşlerin mallarının yönetimine ve çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri re'sen alır."

Tedbir nafakası, AYM'nin iptal kararından etkilenmemektedir; dava süresince geçerli olan geçici bir tedbirdir.

8. Anlaşmalı Boşanmada Nafaka Sözleşmesi ve Değiştirilmesi

Anlaşmalı boşanma protokolüyle belirlenen nafaka miktarları ve koşulları, mahkemece onaylandıktan sonra kesinleşir. Peki bu miktarlar sonradan değiştirilebilir mi?

Cevap: Evet; koşullar önemli ölçüde değişmişse uyarlama davası açılabilir. TMK m. 176/4 bu imkânı açıkça düzenlemektedir. AYM kararının yürürlüğe girmesinin ardından, anlaşmalı boşanma protokolüyle süresiz nafakaya hükmedilmiş olan davalar bakımından da uyarlama talepleri gündeme gelebilecektir.

9. Nafaka Borcunu Ödememenin Hukuki ve Cezai Sonuçları

Nafaka kararına uymamak ciddi yaptırımlar doğurur:

İcra Takibi: Nafaka alacağı ilamsız icra yoluyla takip edilebilir; yükümlünün mal ve gelirlerine haciz uygulanabilir.

Cezai Sorumluluk: İcra ve İflas Kanunu'nun 344. maddesi uyarınca nafaka yükümlüsü, ödeme gücü olmasına rağmen nafakayı ödememesi hâlinde üç aya kadar tazyik hapsi ile cezalandırılabilir.

Önemli Uyarı: AYM kararının yürürlüğe girdiği tarihten önce işleyen nafaka yükümlülükleri devam etmektedir. Ödemekten kaçınmak hukuki açıdan riskli olmaya devam etmektedir.

10. Yabancılar ve Çift Vatandaşların Nafaka Davalarında Durum

Türkiye'de ikamet eden ya da Türk mahkemelerinde dava açılan yabancı uyruklu veya çift vatandaş bireyler için nafaka hukuku ek bir karmaşıklık içermektedir.

Türk mahkemeleri, tarafların vatandaşlığına ve ikametine göre Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK) çerçevesinde hangi hukukun uygulanacağını belirler. MÖHUK m. 14 uyarınca boşanma ve nafaka konusunda prensip olarak Türk hukuku uygulanabilmektedir. Yabancılık unsuru içeren nafaka uyuşmazlıklarında uzman hukuki destek almak kritik önem taşımaktadır.

11. Yeni Nafaka Modeli: TBMM Hangi Düzenlemeyi Yapabilir?

Kanun koyucuya tanınan 9 aylık süre içerisinde TBMM, tarafların haklarını koruyan, adil ve süreli yeni bir yoksulluk nafakası modelini yasalaştıracaktır.

Hukuk çevrelerinde tartışılan modeller şunlardır:

Evlilik Süresine Göre Kademeli Sistem: Nafaka süresi, evlilik süresine orantılı biçimde belirlenir (örn. 5 yıllık evlilikte azami 2–3 yıl nafaka).

Yeniden Entegrasyon Modeli: Nafaka, yalnızca alacaklının çalışma hayatına yeniden entegrasyonu için gereken süre ile sınırlı tutulur.

Üst Sınır Modeli: Kanun koyucu belirli bir azami süre (örn. 5 yıl) öngörebilir.

Yargıtay'ın son dönem kararları da yoksulluk nafakasının otomatik bir hak olmadığını, gerçek yoksulluk ve gerçek ödeme gücü kriterlerinin her somut olayda ayrı değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.

12. Süresiz Nafaka İptali Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

S: "Nafakam bugün itibariyle iptal oldu mu?" C: Hayır. Mevcut nafaka kararları kendiliğinden sona ermemekte ve yeni bir yasal düzenleme yapılması beklenmektedir. Ödemeye devam etmelisiniz.

S: "Nafaka ödemek zorunda kalan erkekler şimdi dava açabilir mi?" C: Mevcut kanun değişmeden dava açmak için "ödeme gücü kaybı" veya "nafaka alacaklısının durumundaki önemli değişim" gibi somut koşulların oluşması gerekmektedir. Yeni kanun çıktıktan sonra daha geniş bir uyarlama zemini oluşacaktır.

S: "Çocuğumun nafakası da kaldırıldı mı?" C: Kesinlikle hayır. Bu düzenleme, müşterek çocuklara ödenen iştirak nafakasına ilişkin değildir.

S: "Yeni açacağım boşanma davasında süresiz nafaka talep edebilir miyim?" C: Yeni yasal düzenleme yapılana kadar TMK m. 175 hâlâ yürürlüktedir. Ancak dava devam ederken yeni kanun yürürlüğe girirse, mahkemenin yeni hükme göre karar vermesi beklenebilir. Bu belirsizliği yönetmek için avukat desteği şarttır.

S: "Anlaşmalı boşanmada belirlediğimiz nafaka miktarını azaltabilir miyim?" C: TMK m. 176/4 kapsamında koşulların değişmesi hâlinde uyarlama davası açılabilir. Bunun için haklı gerekçelerin somut delillerle ortaya konması gerekmektedir.

13. Sonuç: Nafakada Yeni Dönem

Anayasa Mahkemesi'nin 4 Haziran 2026 tarihli kararı ile Türkiye'de "ömür boyu nafaka" dönemi resmen kapanmıştır. Ancak bu kapanış ani değil, kademeli bir süreçtir.

Ne Yapmalısınız?

Eğer nafaka ödüyor ve bu karardan yararlanmak istiyorsanız: Yeni kanunu bekleyin; gerekçeli karar yayımlandığında hukuki danışmanınızla stratejinizi belirleyin.

Eğer nafaka alıyor ve haklarınızı korumak istiyorsanız: Yeni düzenlemenin kapsamını ve geçiş hükümlerini takip edin; uzun vadeli ekonomik planlamanızı şimdiden gözden geçirin.

Eğer boşanma sürecindeyseniz: Dava süresince hem tedbir nafakası hem de ileride yürürlüğe girecek yeni düzenlemeyi göz önünde bulundurarak hukuki stratejinizi çift yönlü kurmanız gerekmektedir.

Yasal Uyarı: Bu makale ve içerisinde yer alan bilgiler, yalnızca genel bilgilendirme ve farkındalık yaratma amacıyla hazırlanmıştır. Burada sunulan içerikler, hukuki tavsiye niteliği taşımamakta olup, herhangi bir avukat-müvekkil ilişkisi tesis etmez. Türkiye'deki hukuki mevzuat sık sık güncellenmekte olup, somut hukuki uyuşmazlıklarınızın analizi ve stratejik süreç yönetimi için kendi özel durumunuza uygun bir şekilde uzman bir avukattan hukuki danışmanlık hizmeti almanız önemle tavsiye edilir. Yılmaz & Tatlı Hukuk ve Danışmanlık Bürosu, bu makaledeki bilgilerin kullanımından doğabilecek zararlardan sorumlu tutulamaz.

Süresiz nafaka iptal edildi mi? 4 Haziran 2026 tarihli Anayasa Mahkemesi (AYM) kararının hukuki sonuçlarını, nafaka düzenlemesindeki güncel gelişmeleri ve hak kayıplarını önlemek için yapılması gerekenleri uzman avukat perspektifiyle keşfedin.

Kaynak ve Referanslar

Bu çalışmada yer alan hukuki analizler ve güncel gelişmeler, aşağıdaki resmi ve güvenilir kaynaklar temel alınarak hazırlanmıştır:

Yargı Kararları: AYM Genel Kurul Kararı (4 Haziran 2026, E.2025/156).
Mevzuat: 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu m. 169, 175, 176, 182; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m. 153.
Resmi Açıklamalar: TBMM Adalet Komisyonu Başkanı Açıklaması (5 Haziran 2026).
Basın ve Medya: Hürriyet, Euronews Türkçe ve CNN Türk (4–5 Haziran 2026 tarihli haber bültenleri).

Kurumsal Bilgilendirme ve İç Bağlantılar

Sitemizde yer alan tüm içerikler, ziyaretçilerimizin hukuki bilgiye daha hızlı ve doğru şekilde ulaşabilmesi amacıyla hazırlanmıştır. İlgili hukuki konular hakkında detaylı bilgi almak, güncel yayınlarımızı incelemek veya uzman ekibimizle iletişime geçmek için aşağıdaki sayfaları ziyaret edebilirsiniz:

Bu bağlantılar, site içerisinde ilgili içeriklere daha kolay ulaşmanızı sağlamak ve hukuki bilgilendirme sürecini daha verimli hale getirmek amacıyla sunulmuştur.