2025 ARAÇ DEĞER KAYBI BÜYÜK REHBERİ: BAŞVURU, HESAPLAMA VE 100 SORUDA TÜM HAKLARINIZ

Trafik kazası geçirmek, bir sürücü için sadece fiziksel ve psikolojik bir travma değil, aynı zamanda ciddi bir ekonomik kayıptır. Çoğu araç sahibi, araçları onarıldıktan sonra sorunun bittiğini düşünür. Oysa aracınız yetkili serviste, orijinal parçalarla mükemmel bir şekilde onarılsa bile, artık piyasa gözünde "kazalı" ve "işlemli" bir araçtır. Bu durum, aracınızı satmak istediğinizde piyasa değerinin altında satılmasına neden olur.

İşte bu "görünmez" maddi zarara Araç Değer Kaybı denir.

Peki, bu zararı karşı tarafın sigortasından nakit olarak geri alabileceğinizi biliyor muydunuz? Bu dev rehberde; 2025 güncel mevzuatına göre değer kaybı alma şartlarını, başvuru sürecini, kimlerin alıp kimlerin alamayacağını ve Yapay Zeka Destekli Tahmini Hesaplama yöntemlerini en ince detayına kadar inceledik.

BÖLÜM 1: TEMEL KAVRAMLAR VE HESAPLAMA MANTIĞI

Araç Değer Kaybı Nedir?

Araç değer kaybı, meydana gelen bir trafik kazası sonucunda aracın ikinci el piyasa rayiç değerinde oluşan düşüştür. TRAMER kayıtlarına işlenen hasar bilgisi, boyanan veya değişen parçalar; aracın alıcı gözündeki değerini düşürür. Sigorta hukuku, bu değer düşüklüğünü "gerçek zarar" olarak kabul eder ve kusurlu taraftan tazmin edilmesini öngörür.

2025 Yılında Değer Kaybı Nasıl Hesaplanır?

Değer kaybı hesaplaması, Sigorta Genel Şartları ve Yargıtay içtihatlarına göre belirlenen karmaşık bir matris ile yapılır. Hesaplamada şu kriterler baz alınır:

1. Aracın Piyasa Rayiç Değeri: Kaza tarihindeki emsal satış fiyatları.

2. Kilometre Bilgisi: Aracın ne kadar kullanıldığı.

3. Hasarın Niteliği: Hasar gören parçaların sayısı ve cinsi (Metal aksam, şase, podye vb.).

4. Katsayılar: Hasar Boyutu Katsayısı (A1, A2, A3, A4) gibi teknik çarpanlar.

Manuel olarak yapılması neredeyse imkansız olan bu hesaplamayı, sitemizdeki Yapay Zeka Destekli Hesaplama Robotu ile saniyeler içinde yapabilir ve sigorta şirketine başvurmadan önce tahmini bir tazminat tutarı öğrenebilirsiniz.

(Not: Hesaplama sonuçları bilgilendirme amaçlı tahmini verilerdir. Kesin rapor Sigorta Eksperleri tarafından düzenlenir.)

BÖLÜM 2: 100 SORUDA ARAÇ DEĞER KAYBI (SSS)

Aşağıdaki soru-cevap bölümü, Google'da en çok aratılan anahtar kelimeleri kapsayacak şekilde hazırlanmıştır.

A. BAŞVURU HAKKI VE KUSUR DURUMU

1. Yüzde 100 haklıysam ne kadar alırım? Hesaplanan değer kaybı tazminatının tamamını (%100) alırsınız.

2. Yüzde 50 kusurluysam değer kaybı alabilir miyim? Evet, ancak hesaplanan toplam tutarın sadece yarısını (%50) alabilirsiniz. Kendi kusurunuz oranında indirim yapılır.

3. Yüzde 100 suçluysam kendi sigortamdan alabilir miyim? Hayır. Trafik sigortası (ZMSS) sadece karşı tarafın zararını öder. Kendi kusurunuzla kendi aracınıza verdiğiniz değer kaybını trafik sigortanızdan alamazsınız.

4. Kaskomdan değer kaybı alabilir miyim? Standart kasko poliçeleri değer kaybını kapsamaz. Ancak poliçenizde özel bir "Değer Kaybı Teminatı" kloz'u varsa (ki bu nadirdir) alabilirsiniz.

5. Karşı tarafın sigortası yoksa ne yapacağım? Kusurlu araç sürücüsüne ve araç sahibine karşı Asliye Hukuk Mahkemelerinde dava açarak değer kaybını şahıslardan talep edebilirsiniz.

6. Güvence Hesabı değer kaybını öder mi? Hayır. Güvence Hesabı, sigortasız araçların verdiği "bedeni" zararları (sakatlanma, ölüm) karşılar. Maddi zararlar ve değer kaybı kapsam dışıdır.

7. Tek taraflı kazada (duvara, ağaca çarpma) değer kaybı alınır mı? Hayır. Karşı taraf olmadığı ve %100 kusurlu siz olduğunuz için alamazsınız.

8. Kaza tespit tutanağı tutulmadı, ne olur? Tutanak yoksa kaza ispatlanamaz. Polis/Jandarma tutanağı veya tarafların imzaladığı Maddi Hasarlı Kaza Tespit Tutanağı şarttır.

9. Tutanakta kusur oranı yazmıyor, nasıl öğreneceğim? Tutanaklar SBM (Sigorta Bilgi Merkezi) sistemine girilir. Tramer sonucu olarak kusur oranları (%0, %50, %100) sonradan belirlenir.

10. Kusur oranına itiraz edebilir miyim? Evet, kusur oranı açıklandıktan sonra 5 iş günü içinde sigorta şirketine veya e-Devlet üzerinden itiraz edebilirsiniz.

B. ARAÇ TÜRÜ VE KİLOMETRE DETAYLARI

11. KM sınırı var mı? (Örn: 165.000 km) Eskiden 165.000 km sınırı vardı ancak Anayasa Mahkemesi bu sınırı iptal etti. Şu an yasal bir sınır yoktur. Ancak km arttıkça araç yıpranmış sayıldığı için alacağınız tahmini tutar düşer.

12. 200.000 km üzerindeki araç değer kaybı alır mı? Evet alır, ancak miktar oldukça düşük çıkacaktır.

13. Ticari taksiler değer kaybı alır mı? Taksiler, dolmuşlar ve hatlı minibüsler ticari gelir kaybı (yatış parası) alabilir ancak araçları zaten ticari kullanımda yıprandığı için değer kaybı almaları zordur veya çok düşük çıkar.

14. Kiralık araçlar (Rent a Car) değer kaybı alabilir mi? Kısa süreli kiralama (Rent a car) araçları, "kiralama geliri kaybı" dışında değer kaybı teminatı kapsamı dışındadır.

15. Filo kiralama (Operasyonel kiralama) araçları alabilir mi? Uzun dönem kiralamalarda ruhsat sahibi kiralama şirketi olduğu için tazminatı şirket talep edebilir.

16. Motosikletler değer kaybı alabilir mi? Evet, motosikletler de şartları sağlıyorsa (grenaj hasarları vb. hariç, şase hasarları gibi) değer kaybı alabilir.

17. Traktör kazalarında değer kaybı olur mu? Traktör trafik sigortasına sahipse ve karayolunda kazaya karıştıysa prosedür aynıdır.

18. Yabancı plakalı araçla kaza yaptım, ne olacak? Yeşil Kart (Green Card) sigortası devreye girer. Başvuru Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu'na yapılır.

19. Resmi araçlara (Polis, Ambulans) çarptım veya onlar bana çarptı? Resmi araçların da trafik sigortası vardır. Süreç aynı işler.

20. Ağır hasar kayıtlı (Pert) araçlar değer kaybı alır mı? Hayır. Aracın geçmişinde "Ağır Hasar" veya "Pert" kaydı varsa, o araç ekonomik ömrünü tamamlamış sayılır ve yeni kazada değer kaybı ödenmez.

21. Çekme belgeli araçlar alabilir mi? Hayır, aracın trafiğe çıkışa uygun olması gerekir.

22. Modifiye araçlarda ekstra parçaların değeri ödenir mi? Hayır, hesaplamada aracın "fabrika çıkış standart donanımı" baz alınır. Sonradan eklenen body-kit, jant vb. değer kaybına dahil edilmez.

23. Koleksiyon veya antika araçların durumu nedir? Bu araçların hesaplaması standart formüllerle değil, özel bilirkişi incelemesi ile piyasa rayici üzerinden yapılır.

24. Elektrikli araçlarda batarya hasarı değer kaybına girer mi? Evet, batarya onarımı veya değişimi aracın ikinci el değerini etkilediği için talep edilebilir.

C. PARÇA VE HASAR DETAYLARI (EN ÇOK MERAK EDİLENLER)

25. Plastik tampon değişimi değer kaybı sayılır mı? Hayır. Sigorta genel şartlarına göre plastik tampon, bakalit parçalar, silecekler değer kaybı hesabına dahil edilmez.

26. Far ve stop lambası değişimi değer kaybı yaratır mı? Hayır. Far, ayna, stop lambası gibi vidalı ve cam/plastik aksamlar "değişebilir sarf malzeme" görüldüğü için değer kaybı vermez.

27. Cam değişimi değer kaybına girer mi? Ön cam veya yan cam değişimleri değer kaybı kapsamı dışındadır.

28. Jant ve lastik hasarları ödenir mi? Jant ve lastik hasarları onarım bedeli olarak ödenir ancak "değer kaybı" kalemi olarak ödenmez.

29. Boyasız göçük düzeltme (PDR) değer kaybı alır mı? Genellikle hayır. Çünkü araçta boya işlemi olmadığı için "orijinalliği bozulmamış" kabul edilir. Ancak çok büyük alanlarda yapıldıysa bilirkişi takdiri olabilir.

30. Mini onarım ile yapılan işlemler değer kaybı alır mı? Kaskonuzun mini onarım klozu ile yapılan ufak çizik gidermeler değer kaybı oluşturmaz.

31. Sadece boyanan parça değer kaybı alır mı? Evet, alır. Ancak "değişen parça" kadar yüksek bir katsayı ile hesaplanmaz.

32. Lokal boya değer kaybı alır mı? Evet, lokal boya da aracın değerini düşürür ancak tam boyaya göre daha az tazminat çıkar.

33. Aracım daha önce aynı kapıdan hasar almıştı, yine alır mıyım? Hayır. Daha önce işlem görmüş (boyanmış veya değişmiş) bir parça, tekrar hasar alırsa o parça için değer kaybı ödenmez.

34. Şase ve podye hasarı değer kaybını artırır mı? Evet! Aracın iskelet yapısı (Şase, podye, direk, bagaj havuzu) hasar gördüyse değer kaybı katsayısı en üst seviyeden (A1) hesaplanır.

35. Airbag (Hava Yastığı) açması değer kaybını etkiler mi? Hava yastığı değişimi tek başına hesaplamaya girmez ancak airbag açacak şiddette bir kaza, aracın "ağır kazalı" algısını oluşturduğu için piyasa değer düşüşü araştırmasında dikkate alınır.

36. Mekanik hasarlar (Motor, Radyatör) değer kaybı alır mı? Mekanik parçaların değişimi (motor bloğu hariç) genelde değer kaybı yaratmaz. Kaporta aksamı esastır.

37. Dolu hasarı değer kaybı sayılır mı? Dolu hasarı genelde boyasız düzeltildiği için değer kaybı alınması zordur. Tavan boyanırsa alınabilir.

38. Sel/Su baskını hasarı? Bu araçlar genelde pert olur. Pert olmazsa elektronik riskler nedeniyle ciddi değer kaybı oluşur.

39. Yangın hasarı? Kısmi yangınlarda değer kaybı talep edilebilir.

40. Anahtar kaybı veya kilit değişimi? Değer kaybı kapsamı dışındadır.

D. SÜREÇ, ZAMANAŞIMI VE BÜROKRASİ

41. Başvuru süresi (Zamanaşımı) ne kadardır? Kaza tarihinden itibaren 2 yıl içinde başvurmanız gerekir.

42. 2 yıl geçti, ne yapabilirim? Zamanaşımı süresi dolduysa sigorta şirketi ödeme yapmayı reddeder. Hukuki olarak hakkınız düşer.

43. Başvuruyu nereye yapmalıyım? Kazada kusurlu olan tarafın Trafik Sigortası şirketinin genel müdürlüğüne yazılı olarak yapılmalıdır.

44. Mail ile başvuru kabul edilir mi? Evet, sigorta şirketlerinin hasar departmanlarına mail veya KEP (Kayıtlı Elektronik Posta) üzerinden başvuru yapılabilir.

45. Sigorta şirketi kaç günde cevap verir? Yasal olarak başvuru tarihinden itibaren 15 gün içinde cevap vermek zorundadırlar.

46. 15 gün içinde cevap gelmezse ne yapmalıyım? Sigorta şirketi reddetmiş sayılır (zımni ret). Doğrudan Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurma hakkınız doğar.

47. Sigorta Tahkim Komisyonu nedir? Mahkemeden daha hızlı sonuç veren, sigorta uyuşmazlıklarını çözen özel bir yargı merciidir. Kararları mahkeme ilamı hükmündedir.

48. Tahkim süreci ne kadar sürer? Ortalama 4 ile 8 ay arasında sonuçlanır.

49. Avukat tutmak zorunda mıyım? Zorunlu değildir, kendiniz de başvurabilirsiniz. Ancak teknik detaylar ve itiraz süreçleri karmaşık olduğu için hak kaybı yaşamamak adına uzman desteği önerilir.

50. Eksper raporu almak zorunda mıyım? Değer kaybı miktarını ispatlamak için bir bilirkişi veya eksper raporu sunmanız elinizi güçlendirir.

51. SBM üzerinden eksper nasıl atanır? e-Devlet şifrenizle "Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi" (SBM) online işlemler menüsünden "Eksper Atama" seçeneği ile atayabilirsiniz.

52. Eksper ücretini kim öder? Başlangıçta siz ödersiniz. Eğer haklı çıkarsanız sigorta şirketi bu ücreti size geri öder.

53. Noterden ihtarname çekmek şart mı? Şart değildir ancak ispat açısından en sağlam yöntemdir.

54. İbra senedi (Anlaşma) imzaladım, tekrar isteyebilir miyim? Genelde hayır. "Tüm haklarımı aldım" diye imza attıysanız dosya kapanır. Ancak "fazlaya ilişkin haklarım saklıdır" notu düştüyseniz şansınız olabilir.

55. Eksik ödeme aldım, farkını isteyebilir miyim? Evet! Sigorta şirketi size 5.000 TL yatırdı ama gerçek zararınız 15.000 TL ise, bakiye kısım için Tahkim'e gidebilirsiniz.

56. Arabayı sattım, hala alabilir miyim? EVET! Kaza tarihinde ruhsat sahibi sizseniz, aracı satmış olsanız bile (2 yıl dolmadıysa) geriye dönük paranızı alabilirsiniz.

57. Arabayı sattığım kişi benden talep edebilir mi? Hayır. Değer kaybı tazminatı, hasar anındaki malik'in (sizin) hakkınızdır. Alan kişi bunu bile bile almıştır.

58. Aracı tamir ettirmeden sattım, alabilir miyim? Hayır. Değer kaybı oluşması için aracın onarılmış ve onarım sonrası piyasa değerinin düşmüş olması gerekir.

59. Sigorta şirketi iflas ettiyse ne olur? Güvence Hesabı sadece sakatlanmaları öder. Şirket iflas ettiyse iflas masasına kaydolmanız gerekir, tahsilat zordur.

60. Yabancı sigorta şirketlerine nasıl ulaşırım? Türkiye'deki muhabir sigorta şirketi veya Motorlu Taşıtlar Bürosu üzerinden işlem yapılır.

E. MALİ VE HUKUKİ DETAYLAR

61. Değer kaybı hesaplamasında KDV dahil midir? Hayır. Değer kaybı bir "hizmet" değil "tazminat" olduğu için KDV eklenmez.

62. Faiz talep edebilir miyim? Evet. Kaza tarihinden veya başvuru tarihinden itibaren yasal faiz talep edebilirsiniz.

63. Manevi tazminat da alabilir miyim? Sadece maddi hasarlı kazada manevi tazminat (korku, üzüntü) verilmez. Ancak yaralanma varsa ayrıca manevi tazminat davası açılabilir.

64. Aracı kullanamadığım günlerin parasını (İkame Araç Bedeli) sigorta öder mi? Hayır. Trafik sigortası bunu ödemez. Bunu doğrudan kazaya sebep olan şoförden talep etmelisiniz (Araç Mahrumiyet Bedeli).

65. Çekici masrafını alabilir miyim? Poliçe limitleri dahilinde makul çekici masrafları talep edilebilir.

66. Orijinal parça fiyat farkını alabilir miyim? Sigorta yan sanayi (eşdeğer) parça onayı verdiyse ve siz orijinal taktırdıysanız farkını genelde ödemezler.

67. Pert farkı tazminatı nedir? Aracınız pert olduysa ve sigorta size piyasa değerinin altında ödeme yaptıysa, aradaki farkı isteme hakkınızdır.

68. Dosya masrafı kesilir mi? Sigorta şirketi ödeme yaparken herhangi bir dosya masrafı kesemez.

69. Mirasçılar değer kaybı alabilir mi? Araç sahibi vefat ettiyse, yasal mirasçıları veraset ilamı ile başvurup parayı alabilir.

70. Şirket adına kayıtlı araçlarda parayı kim alır? Ruhsat sahibi şirket olduğu için ödeme şirket hesabına yapılır, faturaya tabi olabilir.

71. Leasingli araçlarda parayı kim alır? Ruhsat sahibi Finansal Kiralama (Leasing) şirketi olduğu için parayı onlar alır. Sözleşmenizde "kullanıcı alır" yazıyorsa devredebilirler.

72. Rehinli (Kredili) araçlarda banka el koyar mı? Genelde hayır. Değer kaybı doğrudan onarım bedeli olmadığı için araç sahibine ödenir. Ancak pert durumunda banka el koyar.

73. Hangi banka hesabına yatar? Başvuru formunda belirttiğiniz, ruhsat sahibi adına olan IBAN'a yatar.

74. Ödeme nakit mi yapılır? Evet, banka havalesi/EFT ile nakit olarak yapılır.

75. Başvuru ücretli mi? Sigorta şirketine başvuru ücretsizdir. Tahkim komisyonu başvurusu cüzi bir harca tabidir (kazanırsanız geri alırsınız).

F. DİĞER SPESİFİK SENARYOLAR

76. Park halindeyken bilinmeyen bir araç çarptı? Faili meçhul kazalarda, çarpan taraf belli olmadığı için trafik sigortasından değer kaybı alınamaz.

77. Yaya veya bisikletli çarptı? Trafik sigortası yoktur. Şahsi dava açmanız gerekir.

78. Hayvan çarptı (Köpek, Yaban Domuzu)? Karşı taraf olmadığı için trafik sigortasından alınamaz. (Kaskonuz varsa hasarı öder ama değer kaybını ödemez).

79. Çukur veya yoldaki bozukluk yüzünden kaza yaptım? Bu durumda Karayolları veya Belediyeye karşı "Hizmet Kusuru" davası açılır.

80. Vale aracı çarptı? Valenin çalıştığı işletmenin "Mesleki Sorumluluk Sigortası" veya valenin şahsi sorumluluğuna gidilir.

81. Oto yıkamacıda araç hasar gördü? İş yeri sigortasından talep edilir.

82. Serviste araç düştü veya hasar gördü? Servisin "Liftt Sorumluluk" veya iş yeri sigortası devreye girer.

83. Zincirleme kazada kimden istenir? Size temas eden veya kazaya sebebiyet veren kusurlu araçların sigortalarından müştereken talep edilir.

84. Kusur oranı %50-%50 ise ne olur? Zararınızın yarısını karşı tarafın sigortasından alırsınız.

85. Tutanakta "Kusur dağılımı yapılamadı" yazıyor? Bu durumda mahkeme veya bilirkişi kusur oranını belirleyene kadar ödeme bekletilebilir.

86. Sigorta poliçe limiti yetmezse ne olur? 2025 yılı için belirlenen İMM (İhtiyari Mali Mesuliyet) limitleri aşılırsa, kalan tutar için araç sahibine ve sürücüye dava açılır.

87. Karşı taraf alkollüydü, sigorta öder mi? Evet, sigorta size ödemeyi yapar (mağduru korur), sonra dönüp alkollü sürücüden o parayı geri ister (rücu eder). Sizin paranızı etkilemez.

88. Karşı taraf ehliyetsizdi? Aynı şekilde, sigorta size öder, sonra sürücüden tahsil eder.

89. Hesaplama robotunuz güvenilir mi? Robotumuz güncel Yargıtay kararları ve Hazine Müsteşarlığı formüllerini kullanır. Tahmini sonuçlar yüksek doğruluk payına sahiptir.

90. Robot sonucu ile sigorta teklifi arasında fark var? Sigorta şirketleri genelde "en alt sınırdan" hesaplar. Bizim robotumuz "olması gereken" değeri gösterir. Bu fark için itiraz etmelisiniz.

91. Bu parayı almak haram mı? Hukuken "tazminat" bir sebepsiz zenginleşme değil, uğranılan zararın giderilmesidir.

92. Değer kaybı başvurusu e-Devlet'te görünür mü? SBM kayıtlarında hasar dosyası olarak görünür.

93. Avukatım parayı benim adıma alabilir mi? Ahzu kabz yetkisi olan vekaletname verirseniz avukatınız parayı sizin adınıza tahsil edebilir.

94. Sigorta şirketi "Değer kaybı oluşmamıştır" dedi? Bu standart bir ret cevabıdır. Pes etmeyin, Tahkim Komisyonu genelde bilirkişi atayarak lehinize karar verir.

95. Renk farkı değer kaybı yaratır mı? Opak veya metalik renk farkı hesaplama formülünde yer almaz.

96. Sunroof hasarı değer kaybı mıdır? Tavan sacı ve mekanizma hasarı değer kaybı yaratır.

97. Dolandırıcılara dikkat etmeli miyim? Evet! Sizi "Hasar Danışmanlık Şirketi" adı altında arayıp vekalet isteyen yetkisiz kişilere güvenmeyin. İşlemleri ya kendiniz yapın ya da baroya kayıtlı bir avukatla çalışın.

98. Bu işlem için para ödemem gerekir mi? Hayır. Ön ödeme talep eden kişilerden uzak durun.

99. Uygulamanız kişisel verileri saklıyor mu? Hayır, girdiğiniz plaka ve telefon bilgileri sadece anlık sorgulama ve SMS doğrulaması için kullanılır, KVKK kapsamında korunur.

100. Ne zaman harekete geçmeliyim? HEMEN! Zamanaşımı işlemeden ve belgeleriniz kaybolmadan, aşağıdaki butondan Ücretsiz Tahmini Hesaplama yapın ve sürecinizi başlatın.

SONUÇ: HAKKINIZI BIRAKMAYIN, TEKNOLOJİDEN YARARLANIN

Araç değer kaybı süreci, dışarıdan karmaşık ve bürokratik görünebilir. Sigorta şirketleri de genellikle bu karmaşadan faydalanarak ya ödeme yapmaz ya da eksik ödeme yapar. Ancak artık elinizde güçlü bir koz var: Yapay Zeka.

Geliştirdiğimiz uygulama sayesinde, bir avukata veya ekspere danışmadan önce ne kadar alacağınızı tahmin edebilir, sigorta şirketinin karşısına bilinçli bir tüketici olarak çıkabilirsiniz.