Alışveriş Merkezleri Hakkında Yönetmelik’te 2022 ve 2025 Yılında Yapılan Değişiklikler

	18 AĞUSTOS 2022 ALIŞVERİŞ MERKEZLERİ HAKKINDA YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK	26.01.2023 TARİHLİ PERAKENDE TİCARETİN DÜZENLENMESİ HAKKINDA KANUN’A EKLENEN MADDELER	ALIŞVERİŞ MERKEZLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK’TE (“YÖNETMELİK”) 8 MAYIS 2025 TARİHİ İTİBARIYLA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER
1.	3 üncü maddesinin birinci fıkrasının  (i) bendi aynen şöyledir: "Ortak gelir: Ortak kullanım alanlarından elde edilen geçici kiralama, reklam, pazarlama, kültürel ve sanatsal faaliyet, baz istasyonu, atm ve diğer ortak kullanım alanı gelirleri ile 11 inci maddenin üçüncü fıkrası kapsamında tahsil edilen avanslardan elde edilen her türlü geliri,"	Ortak kullanım alanları MADDE 11, (1) Alışveriş merkezlerinde, satış alanının en az binde beşine tekabül eden alanın sosyal ve kültürel etkinliklerin düzenlenmesi amacıyla ayrılması zorunludur. Bakanlık, bu oranı bir katına kadar artırmaya veya yarısına kadar azaltmaya yetkilidir.	3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan “gerçek ve/veya tüzel kişiyi” ibaresi “gerçek veya tüzel kişi ya da kişileri” şeklinde değiştirilmiş ve (i) bendinde yer alan “baz istasyonu,” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.
2.	j) bendiyle, "Ortak gider: Ortak kullanım alanlarına ilişkin elektrik, su, doğalgaz, yenileme niteliğinde olmayan bakım ve onarım, güvenlik, temizlik ve sağlık giderleri gibi alışveriş merkezinin aynına ilişkin olmayan ortak kullanım alanı giderleri ile yönetim giderini," eklenmiştir. (k) bendiyle , "Yönetim gideri: Alışveriş merkezinde fiilen çalışan bordrolu yönetim personelinin göreviyle ilgili giderleri,” eklenmiştir.	(2) Alışveriş merkezlerinde, acil tıbbi müdahale ünitesi, ibadet yeri, bebek bakım odası, çocuk oyun alanı gibi ortak kullanım alanları oluşturulur. (3) Alışveriş merkezlerinde yer alan ortak kullanım alanları, engelliler ile yaşlı ve çocukların ihtiyaçları dikkate alınarak oluşturulur. (4) Ortak kullanım alanlarına ilişkin elektrik, su, doğal gaz, yenileme niteliğinde olmayan bakım, onarım, güvenlik ve temizlik giderleri gibi alışveriş merkezinin aynına ilişkin olmayan giderler ile alışveriş merkezinde fiilen çalışan bordrolu yönetim personelinin göreviyle ilgili giderler ortak giderdir.	3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde Alışveriş merkezi yönetimi: Alışveriş merkezinin malikinden veya alışveriş merkezi maliki tarafından alışveriş merkezinin yönetimi konusunda yetkilendirilen gerçek veya tüzel kişi ya da kişilerden oluşan merkezi yönetim birimini. (Yönetim gideri maddesinin bu doğrultuda değerlendirilmesi gerekmektedir.) 6. Madde ‘’Alışveriş merkezinde kullanımı ücretsiz olacak şekilde ortak kullanım alanları oluşturulur. Doğrudan kullanıma açık olmayan dış cephe ve çatı gibi alanlar bu Yönetmelik kapsamında ortak kullanım alanı kabul edilmez. Alışveriş merkezi otoparkının müşteriler ve alışveriş merkezi içindeki perakendeciler haricinde kullanımını sınırlandırmak amacıyla alışveriş merkezi yönetimi tarafından, süreli kullanıma bağlı ücretlendirme yapılabilir.’’
2.	2/2. Maddesi, "Alışveriş merkezindeki perakende işletmelerden reklam, pazarlama ve danışmanlık giderleri gibi ortak gider niteliğini haiz olmayan giderler ile belgelendirilmeyen giderler için herhangi bir bedel tahsil edilemez."	(4) …. Alışveriş merkezindeki perakende işletmelerden yalnızca bu giderler için katılım payı tahsil edilebilir; reklam, pazarlama ve danışmanlık gibi ortak gider niteliğini haiz olmayan giderler ile belgelendirilmeyen giderler için herhangi bir bedel tahsil edilemez. (5) (Ek:26/1/2023-7435/15 md.) Ortak kullanım alanlarından elde edilen kiralama, reklam, pazarlama, kültürel ve sanatsal faaliyet ve diğer ortak kullanım alanı gelirleri ile ortak gider katılım payı avanslarından elde edilen her türlü gelir ortak gelirdir. Ortak gelirler, ortak giderlerin karşılanmasında kullanılır.	3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (I) bendinde Ortak kullanım alanı: Alışveriş merkezinde konaklama, depolama ve üretim alanları ile iş yerlerinin dışında kalan sosyal ve kültürel etkinlik alanı, acil tıbbi müdahale ünitesi, mescit ibadet yeri, bebek bakım odası, çocuk oyun alanı, tuvalet ve dinlenme alanı gibi doğrudan ve ortaklaşa kullanılabilen alanları,(doğrudan kullanıma açık olmayan dış cephe ve çatı gibi alanlar AVM Yönetmeliği kapsamında ortak kullanım alanı olarak kabul edilmeyecektir)
3.	11/7. maddesi aynen şöyledir: "Alışveriş merkezi yönetiminin avans, ortak gelir ve gider hesaplama ve raporlama işlemleri ile ortak gider paylaşımına ilişkin diğer işlemlerinin bu maddeye uygunluğu, Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yetkilendirilen bağımsız denetim kuruluşunca denetlenerek rapora bağlanır. Bu maddeye aykırı uygulamaların ayrı ayrı ve ayrıntılı olarak belirtildiği bu rapor, her yıl temmuz ayı sonuna kadar alışveriş merkezindeki perakende işletmelere gönderilir. Denetimi yapacak bağımsız denetim kuruluşu, alışveriş merkezi maliki veya yönetimince belirlenir. Bağımsız denetim gideri, alışveriş merkezindeki perakende işletmelerden tahsil edilemez." 2/5. Maddesi, "Ortak gider katılım payları perakende işletmelerden yazılı olarak talep edilir ve bu yazıda giderlerin tür ve tutarları ayrı ayrı belirtilir." 11/6. maddesi aynen şöyledir: "Her yıl bir önceki takvim yılına ilişkin ortak gelir ve gider raporu hazırlanarak nisan ayı sonuna kadar alışveriş merkezindeki perakende işletmelere gönderilir. Raporun hazırlanmasına esas teşkil eden gelir ve gider belgeleri ile hizmet sözleşmelerinin birer örneği, talepleri halinde on beş gün içinde perakende işletmelere verilir. Ortak gelir ve gider raporunda asgari olarak aşağıdaki hususlar yer alır: a) Alışveriş merkezinin adı ve iletişim bilgileri ile rapor dönemi. b) Alışveriş merkezi maliki ve yönetiminin ad, unvan ve iletişim bilgileri ile vergi dairesi ve vergi numarası. c) Alışveriş merkezinin satış alanı. ç) Büyük mağaza sayısı ile boş ve dolu olanlar belirtilmek suretiyle iş yeri sayısı ve bu iş yerlerinin satış alanları. d) Ortak kullanım alanlarının niteliği ve sayısı ile bu alanların ayrı ayrı ve toplam büyüklükleri. e) Tür ve tutarları ayrı ayrı belirtilmek suretiyle ortak gelir ve giderler. f) Birim satış alanına düşen ortak gider tutarı. g) Ortak gider katılım payı dağıtımına esas ortak gider tutarı, perakende işletmeler tarafından karşılanan ortak gider tutarı ve boş iş yerleri ile perakende işletmeler adına malik tarafından karşılanan ortak gider tutarları. ğ) Alışveriş merkezi içindeki her bir perakende işletmenin adı, unvanı, satış alanı, hesaplanan ortak gider katılım payı, malik tarafından karşılanan katılım payı ile bu işletmelerden alınan avans ve yapılan mahsup işlemi neticesinde işletmelerce ödenen veya işletmelere iade edilen tutarları gösteren ortak gider katılım payı tablosu. h) Elektrik, su, doğalgaz gibi ortak giderlere ilişkin sayaçları numaralarıyla birlikte gösteren sayaç düzen krokisi."	(6) (Ek:26/1/2023-7435/15 md.) Alışveriş merkezi maliki veya yönetimi, her yıl bir önceki yıla ilişkin ortak gelir ve gider raporu hazırlayarak alışveriş merkezindeki perakende işletmelere gönderir. Raporda, ortak gelir ve giderlerin tür ve tutarları, her bir perakende işletmeden tahsil edilmesi gereken ve tahsil edilen ortak gider katılım payları ile Bakanlıkça gerekli görülen diğer bilgilere yer verilir. (7) (Değişik:26/1/2023-7435/15 md.) Ortak kullanım alanlarına ve bunların niteliklerine; ortak gelir ve giderlere, ortak giderlerin belgelendirilmesine, bu giderlere katılıma ve katılanların bilgilendirilmesine; ortak gelir ve gider raporunun hazırlanmasına, bu rapora esas teşkil eden gelir ve gider belgeleri ile sözleşmelerinin perakende işletmelere sunulmasına, ortak gelir ve gider uygulamalarının bağımsız denetim  kuruluşlarınca denetlenmesine ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer hususlar yönetmelikle belirlenir.	11 inci maddesinin altıncı ve yedinci fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “(6) Her yıl bir önceki takvim yılına ilişkin ortak gelir ve gider raporu hazırlanarak nisan ayı sonuna kadar alışveriş merkezindeki perakende işletmelere gönderilir. Bu rapor, mayıs ayı sonuna kadar gönderime ilişkin kanıtlayıcı bilgi ve belgelerin alışveriş merkezi maliki veya yönetimi tarafından onaylanmış örneği ile birlikte, Bakanlığın internet sitesinde ilan edilen KEP adresine de iletilir. Raporun hazırlanmasına esas teşkil eden gelir ve gider belgeleri ile hizmet sözleşmelerinin birer örneği, ortak gider katılım payı tahsil edilen perakende işletmelere talepleri halinde on beş gün içinde verilir. Ortak gelir ve gider raporunda asgari olarak aşağıdaki hususlar yer alır: a) Alışveriş merkezinin adı ve iletişim bilgileri ile rapor dönemi. b) Alışveriş merkezi maliki ve yönetiminin ad, ünvan ve iletişim  bilgileri ile vergi dairesi ve vergi numarası. c) Alışveriş merkezinin satış alanı. ç) Büyük mağaza sayısı ile boş ve dolu olanlar belirtilmek suretiyle iş yeri sayısı ve bu iş yerlerinin satış alanları. d) Ortak kullanım alanlarının niteliği ve sayısı ile bu alanların ayrı ayrı ve toplam büyüklükleri. e) Tür ve tutarları ayrı ayrı belirtilmek suretiyle ortak gelir ve giderler. f) Birim satış alanına düşen ortak gider tutarı. g) Ortak gider katılım payı dağıtımına esas ortak gider tutarı, perakende işletmeler tarafından karşılanan ortak gider tutarı ve boş iş yerleri ile perakende işletmeler adına malik tarafından karşılanan ortak gider tutarları. ğ) Alışveriş merkezi içindeki her bir perakende işletmenin adı, unvanı, satış alanı, hesaplanan ortak gider katılım payı, malik tarafından karşılanan katılım payı ile bu işletmelerden alınan avans ve  yapılan mahsup işlemi neticesinde işletmelerce ödenen veya işletmelere iade edilen tutarları gösteren ortak gider katılım payı tablosu. h) Elektrik, su, doğalgaz gibi ortak giderlere ilişkin sayaçları numaralarıyla birlikte gösteren sayaç düzen krokisi. (7) Ortak gider katılım payı tahsil edilmeyen alışveriş merkezleri hariç olmak üzere, alışveriş merkezi yönetiminin avans, ortak gelir ve gider hesaplama ve raporlama işlemleri ile ortak gider paylaşımına ilişkin diğer işlemlerinin bu maddeye uygunluğu, Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yetkilendirilen bağımsız denetim kuruluşunca denetlenerek rapora bağlanır. Bu maddeye aykırı uygulamaların ayrı ayrı ve ayrıntılı olarak belirtildiği bu rapor, ortak gider katılım payı tahsil edilen perakende işletmelere her yıl temmuz ayı sonuna kadar gönderilir. Bu rapor, her yıl ağustos  ayı sonuna kadar gönderime ilişkin kanıtlayıcı bilgi ve belgelerin alışveriş merkezi maliki veya yönetimi tarafından onaylanmış örneği ile birlikte, Bakanlığın internet sitesinde ilan edilen KEP adresine de iletilir. Denetimi yapacak bağımsız denetim kuruluşu, alışveriş merkezi maliki veya yönetimince belirlenir. Bağımsız denetim gideri, alışveriş merkezindeki perakende işletmelerden tahsil edilemez.”
4.			Yönetmeliğin 5 inci maddesinin başlığı “Alışveriş merkezinin projelendirilmesi, ruhsatlandırılması ve yükümlülüklerin askıya alınması” şeklinde değiştirilmiş. Birinci fıkrasında yer alan “kabul edilir” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve bu projelerin yapı ruhsatında yapının niteliği alışveriş merkezi olarak belirtilir” 5.2. Maddesine ‘’Ortak kullanım alanlarına yer verilmeyen alışveriş merkezi projeleri için yapı ruhsatı düzenlenmez.” Eklenmiştir. 5.7. “(7) Bu Yönetmelik ile getirilen yükümlülükler resen veya başvuru üzerine; a) Satış alanı on bin metrekarenin veya iş yeri sayısı otuzun altında olan alışveriş merkezleri için doğrudan, b) On bin ila yirmi bin metrekare satış alanına sahip alışveriş merkezleri için alışveriş merkezinin faaliyeti esnasında iş yerlerinin yarısından fazlasının faal olmadığının veya ulusal ya da uluslararası düzeyde faaliyet gösteren perakende işletmeler tarafından işletilmediğinin tespiti halinde, Bakanlıkça askıya alınabilir.’’ Eklenmiştir. (Ticaret Bakanlığı Satış alanı 10.000 m²’nin altında olan veya iş yeri sayısı 30’dan az olan alışveriş merkezleri için AVM Yönetmeliği’nde sayılan yükümlülükleri doğrudan askıya alabilecektir. 10.000-20.000 m² arası satış alanına sahip AVM’lerde ise, Ticaret Bakanlığı, faaliyette olmayan iş yerlerinin sayısının yarıdan fazla olması veya işletmelerin ulusal ya da uluslararası düzeyde faaliyet gösteren perakende zincirleri tarafından işletilmemesi durumunda söz konusu yükümlülükleri askıya alabilecektir)
5.	Geçici Madde 2, "Bu maddeyi ihdas eden Yönetmelik ile değiştirilen 11 inci maddenin değişiklikten önceki ikinci fıkrasına göre reklam, pazarlama ve danışmanlık gibi giderler için perakende işletmelerden katılım payı talep edilebilmesine imkân sağlayan ve bu maddenin yayımı tarihinden önce kurulan sözleşme hükümleri, sözleşme süresince geçerlidir. Ancak sözleşme süresinin sona ermesinden önce veya sonra sözleşmenin yenilenmesi ya da süresinin uzatılmış sayılması hallerinde söz konusu giderler için katılım payı tahsil edilemez."		GEÇİCİ MADDE 3- (Ek:26/1/2023-7435/17 md.) (1) Bu maddeyi ihdas eden Kanunun yürürlüğe girmesinden önce reklam, pazarlama ve danışmanlık gibi giderler için alışveriş merkezindeki perakende işletmelerden katılım payı talep edilebilmesine imkân sağlayan ve bu maddenin yayımı tarihinden önce kurulan sözleşme hükümleri, sözleşme süresince geçerlidir. Ancak, sözleşme süresinin sona ermesinden önce veya sonra sözleşmenin yenilenmesi ya da süresinin uzatılmış sayılması hallerinde söz konusu giderler için katılım payı tahsil edilemez. (2) Birinci fıkra kapsamındaki sözleşmelerde yönetim giderinin alt kalemleri ayrıca belirtilmedikçe perakende işletmelerden yönetim gideri olarak yalnızca alışveriş merkezinde fiilen çalışan bordrolu yönetim personelinin göreviyle ilgili giderler için katılım payı tahsil edilebilir. (3) Birinci ve ikinci fıkralar kapsamında perakende işletmelerce ödenmesi gereken katılım payları, bu işletmelerin satış alanlarının alışveriş merkezinin satış alanına oranlanmasıyla hesaplanır.

Alışveriş Merkezleri Hakkında Yönetmelik’te 2022 ve 2025 Yılında Yapılan Değişiklikler