%20(1).png)
Türkiye’de 15 Yaş Altı Çocuklar İçin Sosyal Medya Yasağı: 7578 Sayılı Kanun
- 1 gün önce
- 9 dakikada okunur
ÖZET: 22/04/2026 tarihinde kabul edilen ve 1 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7578 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, Türkiye’de 15 yaş altı çocukların sosyal medya kullanımına yönelik kapsamlı kısıtlamalar ve yeni bir denetim modeli getirmiştir. 5651 sayılı Kanun’da yapılan köklü değişiklikler uyarınca, sosyal ağ sağlayıcıların 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunması yasaklanmış ve bu yasağın denetimi için e-Devlet entegrasyonlu "token" tabanlı yaş doğrulama sistemleri zorunlu kılınmıştır. Yeni mevzuat; platformlara ebeveyn kontrol araçları sağlama, 15-18 yaş arası gençler için ayrıştırılmış güvenli içerik sunma ve hukuka aykırı içeriklere 1 saat içinde müdahale etme yükümlülüğü yüklemektedir. Yükümlülüklerini yerine getirmeyen mecralar için 30 milyon TL’ye varan idari para cezaları, reklam yasakları ve internet trafiği bant genişliğinin %90 oranına kadar daraltılması gibi ağır yaptırımlar öngörülmüştür. Sosyal medya ve dijital oyun platformlarına ilişkin bu düzenlemeler, yayım tarihinden altı ay sonra, 1 Kasım 2026 itibarıyla fiilen yürürlüğe girecektir.
İÇİNDEKİLER
Giriş: Dijital Dünyada Çocuk Hakları ve Yeni Yasal Dönem
7578 Sayılı Kanun’un Hukuki Niteliği ve Resmî Gazete Yayımı
5651 Sayılı Kanun’da Yapılan Temel Değişiklikler: 15 Yaş Sınırı
Yaş Doğrulama Sistemi: e-Devlet Entegrasyonu ve "Token" Modeli
Sosyal Ağ Sağlayıcıların Yükümlülükleri ve Ebeveyn Kontrol Araçları
Dijital Oyun Platformlarına Yönelik Yeni Düzenlemeler ve Tanımlar
Hukuki Yaptırımlar: İdari Para Cezaları, Reklam Yasağı ve Bant Daraltma
Uygulama Takvimi ve Yürürlük Süreçleri
Karşılaştırmalı Hukuk: Brandenburg Testi ve AİHM Sanchez Kararı Işığında İfade Özgürlüğü
Dijital Ayak İzi ve "Sharenting" (Paylaşan Ebeveynlik) Riski
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Sonuç ve Değerlendirme
1. Giriş: Dijital Dünyada Çocuk Hakları ve Yeni Yasal Dönem
İnternetin ve sosyal medyanın gündelik yaşamın ayrılmaz bir parçası haline gelmesi, özellikle çocuklar için hem benzersiz fırsatlar hem de ciddi riskler doğurmuştur. Çocuklar; siber zorbalık, zararlı içerikler, çevrim içi istismar, kişisel verilerin kötüye kullanılması ve ekran bağımlılığı gibi tehditlere karşı yetişkinlere oranla daha savunmasızdır. Bu bağlamda Türkiye, çocukların "yüksek yararını" merkeze alan bütüncül bir yaklaşımla, dijital dünyada güvenli alanlar oluşturmak amacıyla kapsamlı bir yasal düzenlemeyi hayata geçirmiştir.
2026 yılı itibarıyla yasalaşan bu düzenleme, yalnızca bir kısıtlama değil; aynı zamanda ailelerin rehberliğini güçlendirmeyi ve teknoloji şirketlerini sorumlu tutmayı hedefleyen bir "dijital güvenlik kültürü" inşasıdır.
2. 7578 Sayılı Kanun’un Hukuki Niteliği ve Resmî Gazete Yayımı
Kamuoyunda "Sosyal Medya Yasası" olarak bilinen düzenleme, 7578 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ismiyle yasalaşmıştır.
Kabul Tarihi: 22/04/2026.
Resmî Gazete Tarihi: 01 Mayıs 2026.
Resmî Gazete Sayısı: 33240.
Bu kanun; sosyal hizmetler, çocuk koruma sistemi, çalışma hayatı ve internet ortamındaki yayınların düzenlenmesi gibi pek çok alanda köklü değişiklikler öngörmektedir. Düzenleme ile 5651 sayılı Kanun’un ek 4’üncü maddesine kritik fıkralar eklenmiştir.
3. 5651 Sayılı Kanun’da Yapılan Temel Değişiklikler: 15 Yaş Sınırı
Türkiye'de çocuklar için sosyal medya yasağının yasal çekirdeğini, 5651 sayılı Kanun’un ek 4’üncü maddesine eklenen 7’nci fıkra oluşturmaktadır.
7578 sayılı Kanun’un 22. maddesi ile getirilen bu hüküm aynen şöyledir: “Sosyal ağ sağlayıcı, onbeş yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamaz ve bu hizmetin sunulmaması konusunda yaş doğrulama dâhil gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür. Sosyal ağ sağlayıcı, onbeş yaşını doldurmuş çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet sunma konusunda gerekli tedbirleri alır. Bu fıkra kapsamında alınan tedbirler sosyal ağ sağlayıcının kendi internet sitesinde yayınlanır.”.
Bu hüküm uyarınca;
Mutlak Kısıtlama: 15 yaşını doldurmamış çocukların sosyal ağlara kaydolması ve hizmet alması kanunen engellenmiştir.
Ayrıştırılmış Hizmet: 15-18 yaş arası (reşit olmayan) çocuklar için ise yaşlarına ve gelişimlerine uygun, "çocuk modu" benzeri filtreli ve güvenli içeriklerin sunulması zorunlu tutulmuştur.
4. Yaş Doğrulama Sistemi: e-Devlet Entegrasyonu ve "Token" Modeli
Yasağın uygulanabilirliğini sağlamak amacıyla Türkiye’ye özgü bir yaş doğrulama modeli geliştirilmektedir. Bu sistemin detayları Siber Güvenlik Başkanlığı ve Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) koordinasyonunda belirlenmektedir.
Token (Dijital Dosya) Sistemi: Yaş doğrulaması, e-Devlet Kapısı üzerinden üretilecek bir "token" (elektronik imzalı küçük dijital dosya) ile yapılacaktır.
Gizlilik Önceliği: Sosyal medya platformuna kullanıcının T.C. kimlik numarası, ismi veya soyismi gibi kişisel verileri iletilmeyecektir.
Doğrulama İçeriği: Üretilen token, platforma yalnızca "Bu kullanıcı 15 yaşın üzerindedir" veya "değildir" bilgisini iletecek ve bu bilgi platform tarafından üçüncü taraflarca doğrulanabilecektir.
Veri Güvenliği: Bakan Mahinur Özdemir Göktaş’ın belirttiği üzere, bu modelle çocukların verileri yurt dışına çıkmadan ülke bünyesinde korunacaktır.
5. Sosyal Ağ Sağlayıcıların Yükümlülükleri ve Ebeveyn Kontrol Araçları
Düzenleme, teknoloji devlerine ebeveyn denetimini artıracak araçlar sunma ve zararlı içeriklere karşı proaktif davranma sorumluluğu yüklemektedir.
5651 sayılı Kanun'a eklenen 20. fıkra uyarınca; “Sosyal ağ sağlayıcı; açık, anlaşılır ve kullanıma elverişli ebeveyn kontrol araçları sağlar. Ebeveyn kontrol araçları; a) Hesap ayarlarının kontrol edilmesine, b) Satın alma, kiralama ve ücretli üyelik gibi ücrete dayalı işlemlerin ebeveyn iznine veya onayına tabi kılınmasına, c) Kullanım süresinin izlenmesi ve bu sürenin sınırlandırılmasına, ilişkin mekanizmaları içerir.”.
Ayrıca büyük platformlar için şu ek kurallar getirilmiştir:
1 Saatlik Müdahale Süresi: Türkiye'den günlük erişimi 10 milyondan fazla olan sosyal ağ sağlayıcılar, gecikmesinde sakınca bulunan hallerdeki içerik kaldırma kararlarını en geç bir saat içinde uygulamak zorundadır.
Aldatıcı Reklamlar: Çocukları hedef alan veya manipüle eden aldatıcı reklamları engelleyici tedbirler alınması zorunludur.
6. Dijital Oyun Platformlarına Yönelik Yeni Düzenlemeler ve Tanımlar
7578 sayılı Kanun, ilk kez "Dijital Oyun" dünyasına yönelik de spesifik bir hukuki çerçeve oluşturmuştur. 5651 sayılı Kanun’un 2. maddesine "Oyun", "Oyun Dağıtıcı", "Oyun Geliştirici" ve "Oyun Platformu" tanımları eklenmiştir.
Yaş Derecelendirmesi: Oyun platformları, usulüne uygun derecelendirilmeyen oyunları sunamazlar. Derecelendirilmeyen oyunlar ancak "en yüksek yaş kriterine" (18+) göre sunulabilecektir.
Türkiye Temsilcisi: Türkiye'den günlük erişimi 100 binden fazla olan yurt dışı kaynaklı oyun platformları, BTK tebligatlarına muhatap olacak bir gerçek veya tüzel kişi temsilci belirlemek zorundadır.
Ebeveyn Onayı: Oyun içi satın almalar ve ücrete dayalı işlemler ebeveyn onayına tabi tutulacaktır.
7. Sosyal Medya Yasağı Hukuki Yaptırımlar: İdari Para Cezaları, Reklam Yasağı ve Bant Daraltma
Yasa koyucu, yükümlülüklerin ihlali durumunda kademeli ve ağır bir yaptırım rejimi öngörmüştür.
7.1. Sosyal Ağ Sağlayıcılar İçin Yaptırımlar
Reklam Yasağı: İdari para cezasının tebliğinden itibaren 30 gün içinde yükümlülük yerine getirilmezse, Türkiye'deki vergi mükelleflerinin ilgili platforma reklam vermesi yasaklanır, para transferi durdurulur.
Bant Daraltma: Reklam yasağından itibaren 3 ay içinde uyum sağlanmazsa, BTK Başkanı tarafından internet trafiği bant genişliğinin önce %50, yükümlülük devam ederse %90 oranında daraltılması için sulh ceza hakimliğine başvurulabilir.
7.2. Oyun Platformları İçin Yaptırımlar
Para Cezası: BTK bildiriminden itibaren 30 gün içinde yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde 1 milyon TL'den 10 milyon TL'ye kadar, tekrarında ise 10 milyon TL'den 30 milyon TL'ye kadar idari para cezası verilebilir.
Bant Daraltma: Para cezalarına rağmen uyum sağlanmazsa bant genişliği önce %30, ardından %50 oranında daraltılabilir.
8. Sosyal Medya Yasağı Uygulama Takvimi ve Yürürlük Süreçleri
7578 sayılı Kanun’un sosyal medya ve oyun platformlarına ilişkin 22. ve 23. maddeleri, yayım tarihinden itibaren 6 ay sonra yürürlüğe girecektir.
Resmî Gazete Yayım Tarihi: 1 Mayıs 2026.
Fiili Uygulama Başlangıcı: 1 Kasım 2026.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, bu süre zarfında BTK ve Siber Güvenlik uzmanlarıyla birlikte teknik usulleri belirleyen ikincil düzenlemeleri (yönetmelikleri) hazırlayacaktır.
9. Karşılaştırmalı Hukuk: Brandenburg Testi ve AİHM Sanchez Kararı Işığında İfade Özgürlüğü
Düzenlemenin meşruiyeti, uluslararası hukuk doktrinindeki iki temel yaklaşım ekseninde tartışılmaktadır.
9.1. Brandenburg v. Ohio ve "Pek Yakın Tehlike"
Amerikan hukukunda yerleşik Brandenburg Testi, ifadenin ancak "pek yakın ve gerçekleşme olasılığı yüksek bir hukuka aykırı eylemi" doğrudan kışkırtması halinde kısıtlanabileceğini savunur. Ancak dijitalleşme ile birlikte, içeriğin birikimli etkisi ve algoritmik çoğaltımı, bu testin "anlık nedensellik" varsayımını zayıflatmış; ifadelerin zamanla şiddet zemini oluşturma kapasitesi tartışılmaya başlanmıştır.
9.2. AİHM Sanchez v. Fransa Kararı (2023)
AİHM, ifade özgürlüğünü başkalarının haklarıyla dengeleyen bir pozitif yükümlülük yaklaşımı benimsemektedir. Sanchez v. Fransa kararında Büyük Daire, kamuya açık bir Facebook sayfasını yöneten bir siyasetçinin, üçüncü kişilerce yapılan nefret söylemi içerikli yorumları kaldırmadığı için cezai sorumluluğa tabi tutulmasını 10. maddeye aykırı bulmamıştır. Bu karar, Türkiye'deki yeni düzenlemenin platform sahiplerine ve aracı aktörlere yüklediği denetim sorumluluğu ile paralellik göstermektedir.
10. Dijital Ayak İzi ve "Sharenting" (Paylaşan Ebeveynlik) Riski
KVKK bültenlerinde vurgulandığı üzere, çocukların dijital dünyada bıraktıkları ayak izleri, ergin olduklarında aleyhlerine hukuki sonuçlar doğurabilmektedir.
Sharenting: Ebeveynlerin çocuklarının özel hayatlarını rızaları olmaksızın paylaşmalarıdır.
KVKK Uyarısı: Türk hukuku açısından ebeveynlerin bu paylaşımları KVKK kapsamındadır. Çocuğun üstün yararına hizmet etmeyen paylaşımlar, çocuğun ileride "unutulma hakkı" kapsamında bu verilerin silinmesini talep etmesine yol açabilir.
11. Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Sıkça Sorulan Sorular (SSS): Türkiye’de 15 Yaş Altı Sosyal Medya Düzenlemesi
1. 7578 sayılı Kanun tam olarak nedir? 7578 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 22/04/2026 tarihinde TBMM’de kabul edilen ve 1 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan; çalışma hayatından çocuk koruma sistemine, dijital mecralardan sosyal yardımlara kadar pek çok alanı düzenleyen kapsamlı bir torba kanundur.
2. Türkiye'de çocuklar için sosyal medya kullanım yaşı kaç olarak belirlenmiştir? Yeni yasal düzenleme ile sosyal medya kullanımı için alt sınır 15 yaş olarak belirlenmiştir. 5651 sayılı Kanun’a eklenen hükme göre; “Sosyal ağ sağlayıcı, onbeş yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamaz...”.
3. Sosyal medya platformlarına girişlerde yaş doğrulaması nasıl yapılacak? Yaş doğrulaması, e-Devlet Kapısı üzerinden üretilecek ve teknik literatürde “token” olarak adlandırılan küçük bir dijital dosya aracılığıyla gerçekleştirilecektir. Bu sistem, kullanıcının kişisel verilerini platformla paylaşmadan yalnızca yaş kriterini sağlayıp sağlamadığını teyit edecektir.
4. Yaş doğrulaması yaparken T.C. kimlik numaram sosyal medya şirketlerine verilecek mi? Hayır, e-Devlet üzerinden üretilen elektronik imzalı token, platforma kullanıcının ismi veya T.C. kimlik numarası gibi açık bilgilerini iletmeyecektir. Platforma yalnızca “Bu kullanıcı 15 yaşın üzerindedir” veya “değildir” bilgisi aktarılacak, böylece çocukların verileri yurt dışına çıkmadan korunacaktır.
5. Sosyal medya yasağı ve yaş doğrulaması ne zaman başlayacak? 7578 sayılı Kanun’un sosyal ağ sağlayıcıları ve oyun platformlarını ilgilendiren maddeleri, yayım tarihinden 6 ay sonra yürürlüğe girecektir. Buna göre fiili uygulamanın 1 Kasım 2026 itibarıyla başlaması öngörülmektedir.
6. 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşından küçük olan gençler için durum nedir? 15-18 yaş arası çocuklar için sosyal medya yasağı uygulanmayacak; ancak bu yaş grubuna “ayrıştırılmış hizmet” sunulması zorunlu olacaktır. Sosyal ağ sağlayıcılar, bu çocuklara özgü güvenli içerikler sunmak ve aldıkları tedbirleri kendi internet sitelerinde yayımlamakla yükümlüdür.
7. Ebeveynler için hangi kontrol araçları zorunlu hale getirilmiştir? 5651 sayılı Kanun’un ek 4’üncü maddesine eklenen 20’nci fıkra uyarınca platformlar; “hesap ayarlarının kontrol edilmesine, satın alma, kiralama ve ücretli üyelik gibi ürete dayalı işlemlerin ebeveyn iznine veya onayına tabi kılınmasına, kullanım süresinin izlenmesi ve sınırlandırılmasına” ilişkin araçları sağlamak zorundadır.
8. Bir saatlik acil müdahale kuralı nedir? Türkiye’den günlük erişimi 10 milyondan fazla olan büyük sosyal ağ sağlayıcılar, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde verilen içerik çıkarma veya erişim engelleme kararlarını en geç bir saat içinde uygulamakla yükümlü kılınmıştır.
9. Dijital oyun platformları da bu kanun kapsamında mıdır? Evet, 7578 sayılı Kanun ile dijital oyun platformları ilk kez yasal bir tanımlamaya kavuşturulmuş ve kapsamlı yükümlülükler altına alınmıştır. Oyun platformları da sosyal medya gibi ebeveyn kontrol araçları sunmak ve yaş derecelendirmesi yapmak zorundadır.
10. Oyunlarda yaş derecelendirmesi zorunlu mu? Evet. Kanuna göre; “Oyun platformu usulüne uygun olarak derecelendirilmeyen oyunları sunamaz.”. Derecelendirilmeyen oyunlar ancak en yüksek yaş kriterine (18+) göre sunulabilecektir.
11. Yurt dışı kaynaklı oyun şirketlerinin Türkiye’de temsilci açması gerekiyor mu? Türkiye’den günlük erişimi 100 binden fazla olan yurt dışı kaynaklı oyun platformları, BTK ve diğer adli/idari makamların tebligatlarına muhatap olmak üzere Türkiye’de gerçek veya tüzel kişi temsilci belirlemek zorundadır.
12. Sosyal medya şirketleri kurallara uymazsa ne kadar ceza ödeyecek? Yükümlülüklerini yerine getirmeyen sosyal ağ sağlayıcılarına kademeli yaptırımlar uygulanacaktır. Para cezalarının ardından yükümlülük tamamlanmazsa reklam yasağı ve son aşamada bant genişliğinin %90’a kadar daraltılması yaptırımı uygulanabilecektir.
13. Oyun platformları için öngörülen para cezaları ne kadardır? Yükümlülüklerini yerine getirmeyen oyun platformlarına önce 1 milyon TL’den 10 milyon TL’ye kadar, ihlalin devamı halinde ise 10 milyon TL’den 30 milyon TL’ye kadar idari para cezası verilebilecektir.
14. Bant daraltma (bandwidth throttling) cezası nedir? Platformun internet trafiği hızının yasal sınırlarla düşürülmesidir. Oyun platformları için bu oran önce %30, ardından %50 olarak belirlenirken; sosyal ağ sağlayıcılar için %50’den başlayıp %90’a kadar çıkabilmektedir.
15. Çocukların sosyal medyadaki "dijital ayak izi" neden tehlikelidir? Çocukların küçük yaşta kontrolsüzce yaptıkları paylaşımlar, ileride karşılarına hukuki davalar veya kişisel veri ihlalleri olarak çıkabilmektedir. Uzmanlar, ebeveynlerin çocuklarının görüntülerini rızasız paylaşmasını ifade eden "sharenting" olgusunun, çocuğun üstün yararı ile çelişebileceği konusunda uyarmaktadır.
16. VPN kullanımı bu yasakları aşmak için kullanılabilir mi? Çocukların VPN kullanarak kısıtlamaları delme riski bulunmaktadır. Bu nedenle, yasal olarak hizmet veren VPN sağlayıcılarına da e-Devlet bağlantılı kimlik doğrulamalı yaş kontrolü getirilmesi yönünde teknik düzenleme hazırlıkları mevcuttur.
17. "Çocuklar Güvende" uygulaması nedir? Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından hayata geçirilen bu uygulama ile çocuklar ve aileler; akran zorbalığını, istismarı ve uygunsuz içerikleri doğrudan Bakanlığa bildirebilmektedir.
18. Sosyal medya şirketleri içerikleri neye göre denetleyecek? Platformlar, özellikle çocuklara yönelik aldatıcı reklamları, şiddeti özendiren içerikleri ve çocukların gelişimine zarar verebilecek materyalleri önleyici tedbirler almakla yükümlüdür.
19. Sosyal medya şirketlerinden veri talebinde bulunulabilir mi? BTK, oyun platformlarından ve sosyal ağ sağlayıcılardan; kurumsal yapı, bilişim sistemleri ve veri işleme mekanizmalarına ilişkin her türlü bilgi ve belgeyi talep etme yetkisine sahiptir.
20. Ebeveyn onayı olmadan yapılan oyun içi harcamalar iade edilebilir mi? Kanun, ücretli işlemlerin (satın alma, kiralama) ebeveyn onayına tabi kılınmasını zorunlu kılmıştır. Bu mekanizmanın kurulmaması, platform için ağır idari yaptırımlara ve para cezalarına zemin hazırlar.
21. Kişisel verilerin korunması kapsamında çocuklara yönelik özel bir denetim var mı? Kişisel Verileri Koruma Kurulu (KVKK), 2026 yılı başında; TikTok, Instagram, Facebook, Youtube, X ve Discord gibi mecraların çocukların verilerini nasıl işlediğine ve hangi tedbirleri aldığına dair re'sen inceleme başlatmıştır.
22. Sosyal medya düzenlemesi dışında Law 7578 ile başka ne değişti? Kanunla ayrıca; analık izni toplam 24 haftaya çıkarılmış, özel sektörde babalık izni 10 güne yükseltilmiş ve çocuklarla çalışan iş yerlerine (okul, servis, kreş vb.) 6 ayda bir adli sicil kaydı sunma zorunluluğu getirilmiştir.
12. Sonuç ve Değerlendirme
Türkiye'de 15 yaş altı çocuklar için getirilen sosyal medya kısıtlaması, dijitalleşmenin getirdiği "denetimsiz kamusal alan" risklerine karşı devletin çocukları koruma yönündeki pozitif yükümlülüğünün bir sonucudur. 7578 sayılı Kanun, teknoloji şirketlerini "pasif aracı" olmaktan çıkarıp, içerik denetimi ve yaş doğrulaması konusunda aktif sorumlu haline getirmiştir.
YILMAZ & TATLİ Hukuk ve Danışmanlık Bürosu olarak; bilişim hukuku, kişisel verilerin korunması ve dijital haklar alanındaki güncel gelişmeleri yakından takip etmekteyiz. Yeni mevzuatın platformlar ve bireyler üzerindeki etkileri, KVKK uyum süreçleri ve olası idari yaptırımlara karşı hukuki stratejiler hakkında profesyonel destek almanız tavsiye edilir.
İletişim: Helis More Residence, Yalı Mah. Kadir Sk. No:14 Kartal/İstanbul
E-posta: yilmaztatlihukuk@gmail.com
ÖNEMLİ UYARI: Bu blog yazısı, 7578 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat dikkate alınarak genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Mevzuatın dinamik yapısı ve henüz yayımlanmamış yönetmelikler nedeniyle, somut uyuşmazlıklarda uzman bir bilişim hukuku avukatına danışılması kritik önem taşır. YILMAZ & TATLİ Hukuk, bu metindeki genel bilgiler ışığında gerçekleştirilen işlemlerin sonuçlarından sorumlu tutulamaz.
Yorumlar