.jpg)
Hatalı Saç Ekimi Nedeniyle Tazminat Davası
- Avukat Ramazan Yılmaz
- 3 gün önce
- 17 dakikada okunur
ÖZET: Hatalı saç ekimi nedeniyle mağdur olunduğu takdirde neler yapılır ?Saç çizgisi bozukluğu, greft tutmama, enfeksiyon veya kalıcı hasar gibi sorunlar yaşayanlar, eser sözleşmesi hükümlerine göre maddi ve manevi tazminat talep edebilir. Yargıtay içtihatları ve 6502 sayılı TKHK kapsamında tüketici hakları bulunmaktadır. Hatalı saç ekimi tazminat davası süreçleri, zamanaşımı ve delil toplama rehberi.
İçindekiler
Hatalı Saç Ekimi Nedir?
Hangi Durumlarda Saç Ekimi Hatalı Kabul Edilir?
Başarısız Saç Ekimi ile Tıbbi Malpraktis Arasındaki İlişki
Hatalı Saç Ekimi Nedeniyle Tazminat Davası Açılabilir mi?
Hukuki Sorumluluk Kime Aittir?
Talep Edilebilecek Tazminat Kalemleri
Toplanması Gereken Deliller
İspat Yükü Kime Aittir?
Dava Nasıl Açılır?
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Zamanaşımı Süreleri
Dava Süreci Ne Kadar Sürer?
Ceza Sorumluluğu Doğar mı?
Sağlık Turizmi Kapsamında Yapılan İşlemler
Bilirkişi İncelemesi
Tazminat Miktarını Etkileyen Kriterler
Yargıtay Kararları - Hatalı Saç Ekimi Nedeniyle Tazminat Davası
Dava Açmadan Önce İzlenmesi Gereken Yol
Sıkça Sorulan Sorular Hatalı Saç Ekimi Nedeniyle Tazminat Davası
Sonuç
1. Hatalı Saç Ekimi Nedir?
Saç ekimi, saç dökülmesi yaşayan kişinin kendi saçlı derisinden alınan foliküllerin (greft), saçsız veya seyrek bölgeye nakledilmesi işlemidir. Hukuki açıdan bu işlem, hasta ile uygulayıcı (hekim, klinik veya sağlık kuruluşu) arasında kurulan bir sözleşme ilişkisine dayanır. Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre, estetik amaçlı müdahalelerde uygulayıcı belirli bir sonucu (görsel netice) taahhüt ettiğinden, bu ilişki eser sözleşmesi niteliğindedir. Nitekim Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin bir kararında estetik ameliyatlarda doktorun belirli bir görünüm konusunda teminat vermesi hâlinde taraflar arasındaki ilişkinin eser sözleşmesi olduğu vurgulanmıştır.
Hatalı saç ekimi, bu sözleşmesel taahhüde ve/veya tıp biliminin gerektirdiği özen standardına aykırı biçimde gerçekleştirilen, hastada fiziksel zarar veya beklenen estetik sonuca ulaşılamaması şeklinde ortaya çıkan uygulamaları ifade eder.
2. Hangi Durumlarda Saç Ekimi Hatalı Kabul Edilir?
Uygulamada ve doktrinde hatalı saç ekimi hâlleri şu şekilde sınıflandırılabilir:
Greft hataları: Foliküllerin yanlış açıyla, yanlış yoğunlukla veya yanlış bölgeye yerleştirilmesi
Saç çizgisi hataları: Ön saç çizgisinin doğal görünüme uygun çizilmemesi
Enfeksiyon ve komplikasyonlar: Sterilizasyon kurallarına uyulmaması sonucu oluşan enfeksiyonlar
Yetersiz veya hiç saç çıkmaması: Ekilen foliküllerin tutmaması
Kalıcı yara izi, bombeleme, doku hasarı
Yetkisiz kişilerce yapılan işlemler: Uzman hekim veya yeterli sağlık personeli bulunmadan gerçekleştirilen operasyonlar
Bu noktada önemli bir ayrım yapılmalıdır: Saç ekimi sonrası ilk birkaç ay içinde ekilen saçlarda dökülme (şok dökülmesi) yaşanması tıbbi açıdan beklenen bir süreçtir ve tek başına hata göstergesi değildir. Hatalı uygulamadan söz edebilmek için, zararın işlemin doğal seyrinden değil, uygulayıcının kusurundan veya özen eksikliğinden kaynaklandığının tespit edilmesi gerekir.
3. Başarısız Saç Ekimi ile Tıbbi Malpraktis Arasındaki İlişki
"Malpraktis" kavramı, Türk Tabipleri Birliği Hekimlik Meslek Etiği Kuralları'nın 13. maddesinde bilgisizlik, deneyimsizlik ya da ilgisizlik nedeniyle hastanın zarar görmesi olarak tanımlanmaktadır. Saç ekimi malpraktisi, bu genel malpraktis kavramının estetik cerrahi alanındaki bir görünümüdür. Aradaki fark şudur: Klasik tıbbi malpraktiste (örneğin bir ameliyatta) genellikle kusur aranırken, saç ekimi gibi eser sözleşmesi niteliğindeki estetik işlemlerde sonucun elde edilememesi tek başına sorumluluk doğurabilir — çünkü yüklenici (hekim/klinik) somut bir sonucu taahhüt etmiştir. Bu ayrım, ispat yükü bakımından hastanın lehine bir kolaylık sağlar (bkz. Bölüm 8).
4. Hatalı Saç Ekimi Nedeniyle Tazminat Davası Açılabilir mi?
Evet. Hatalı saç ekimi mağduru, hukuki ilişkinin niteliğine göre aşağıdaki yollara başvurabilir:
a) Sözleşmesel sorumluluk (eser sözleşmesi hükümleri): 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun ("TBK") 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi hükümleri uygulanır. TBK m. 474/1'e göre: "İş sahibi, eserin tesliminden sonra, işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve ayıpları varsa, bunu uygun bir süre içinde yükleniciye bildirmek zorundadır." Ayıp bildirimi yapılan hasta, TBK m. 475 uyarınca şu seçimlik haklara sahiptir:
Sözleşmeden dönme
Eserin ücretsiz onarımını (ayıbın giderilmesini) isteme
Ücretten ayıp oranında indirim isteme
Bunlara ek olarak maddi ve manevi tazminat talep etme
b) Haksız fiil sorumluluğu: İşlem sırasında taksirle yaralama niteliğinde bir eylem söz konusuysa, TBK m. 49 vd. haksız fiil hükümleri de gündeme gelebilir; bu durumda tazminat talebi sözleşme dışı sorumluluğa dayandırılabilir.
c) Vekâlet ilişkisi çerçevesinde sorumluluk: Doktrinde hekim-hasta ilişkisinin niteliği tartışmalı olup, bazı görüşler TBK m. 502 vd. vekâlet hükümlerinin (özellikle özen borcu bakımından) kıyasen uygulanabileceğini savunmaktadır. Somut olayın niteliğine göre mahkeme, ilişkiyi eser sözleşmesi veya vekâlete benzer atipik bir sözleşme olarak nitelendirebilir; bu nitelendirme zamanaşımı süresini doğrudan etkilediğinden büyük önem taşır (bkz. Bölüm 11).
5. Hukuki Sorumluluk Kime Aittir?
Hatalı Saç Ekimi Doktorun Sorumluluğu
İşlemi bizzat gerçekleştiren veya gözetim yükümlülüğünü ihmal eden hekim, kişisel kusuru oranında sorumludur. Serbest çalışan hekimin kendi muayenehanesinde gerçekleştirdiği işlemlerde sorumluluk doğrudan hekime aittir.
Saç Ekiminde Kliniğin veya Hastanenin Sorumluluğu
Yargıtay içtihatlarına göre, işlem bir hastane veya klinik bünyesinde gerçekleştirilmişse, hekim ile kurum arasındaki ilişki niteliği itibarıyla, kurum da birlikte sorumlu tutulabilmektedir; zira hasta işlemi kurumdan talep etmekte, kurum ise işlemi gerçekleştirecek hekimi belirlemektedir. Kamu kurumu niteliğindeki devlet/üniversite hastanelerinde ise sorumluluk idareye aittir ve süreç idari yargıda (tam yargı davası) yürütülür.
Saç Ekiminde Sağlık Turizmi Şirketlerinin (Aracı Kuruluşların) Sorumluluğu
Türkiye'de yoğun biçimde sunulan "saç ekimi paketleri", çoğu zaman aracı bir organizasyon (sağlık turizmi şirketi) üzerinden pazarlanmaktadır. Bu şirketlerin sorumluluğu, somut olayda üstlendikleri edimin niteliğine göre (yalnızca organizasyon/aracılık mı, yoksa tıbbi hizmetin bir parçası mı) ayrı ayrı değerlendirilmelidir; bu husus özellikle yabancı hastalar bakımından uygulamada sıkça tartışma konusu olmaktadır ve somut sözleşme metninin incelenmesini gerektirir.
6. Hatalı Saç Ekimi Kapsamında Talep Edilebilecek Tazminat Kalemleri
Maddi Tazminat
Ödenen işlem ücreti (ayıp oranında indirim veya iade)
Zararın giderilmesi için yapılan/yapılacak yeni tedavi ve düzeltme operasyonu masrafları
Kalıcı zarar hâlinde ileriye dönük tedavi ve bakım giderleri
İşgücü kaybı nedeniyle uğranılan gelir kaybı
Manevi Tazminat
Fiziksel görünümdeki bozulmanın yarattığı psikolojik sıkıntı, özgüven kaybı ve sosyal yaşamdaki olumsuz etkiler nedeniyle talep edilir. Manevi tazminatın miktarı, TBK m. 56 çerçevesinde hâkimin takdirine bırakılmış olup; zararın ağırlığı, tarafların ekonomik durumu ve hakkaniyet ilkesi gözetilerek belirlenir.
7. Hatalı Saç Ekimi Sonrası Hangi Deliller Toplanmalıdır?
İşlem öncesi ve sonrasına ait tarihli fotoğraf/video kayıtları
İşlem sözleşmesi, teklif formu, onam formu
Ödeme belgeleri (dekont, fatura)
İşlem sonrası tutulan tıbbi kayıtlar, reçeteler, kontrol notları
Varsa başka bir hekimden alınan ikinci görüş raporları
Tanık beyanları (işlem koşullarına, verilen sözlere ilişkin)
8. Tıbbi Belgeler, Fotoğraflar ve Bilirkişi Raporunun Önemi
Bu tür davalarda mahkeme, teknik nitelikteki uyuşmazlığı doğrudan kendisi değerlendiremeyeceğinden, saç ekimi ve dermatoloji/plastik cerrahi alanında uzman bilirkişi veya bilirkişi heyeti görüşüne başvurur. Bilirkişi raporu; işlemin tıp biliminin gerektirdiği standartlara uygun yapılıp yapılmadığını, sonucun taahhüt edilen görünümle örtüşüp örtüşmediğini ve zarar ile işlem arasındaki illiyet bağını tespit eder. Uygulamada davanın kaderini büyük ölçüde bu rapor belirlediğinden, rapora karşı gerekçeli ve teknik itirazların zamanında sunulması kritik önem taşır.
9. Hatalı Saç Ekimi Davasında İspat Yükü Kime Aittir?
Eser sözleşmesi niteliğindeki estetik işlemlerde, yüklenicinin (hekim/klinik) belirli bir sonucu taahhüt etmiş olması nedeniyle, sonucun gerçekleşmemiş olması karine olarak yükleniciye atfedilir. Bu durumda ispat yükü tersine döner: Hasta, işlemin başarısız olduğunu ve zararını göstermekle yükümlüyken; hekim/klinik ise kendisine kusur atfedilemeyeceğini (örneğin sonucun öngörülemez bir komplikasyondan kaynaklandığını, hastanın önerilen bakım talimatlarına uymadığını, aydınlatılmış onam sürecinin eksiksiz yürütüldüğünü) ispatla yükümlü tutulur.
Bu ilkeye işaret eden bir kararında Yargıtay, davalı hekimin gerekli mesleki şartları eksiksiz yerine getirmiş, uygun tedaviyi uygulamış ve olası komplikasyonlar konusunda hastayı aydınlatıp onayını almışsa ücrete hak kazanacağını belirtmiştir (Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2013/18568, K. 2014/2337, T. 17.02.2014) — bu da aksi durumda, yani söz konusu şartlar sağlanmadığında sorumluluğun doğacağı anlamına gelir.
10. Hatalı Saç Ekimi Davası Nasıl Açılır?
Dava süreci genel hatlarıyla şu aşamalardan oluşur:
Delillerin toplanması ve dosyanın hazırlanması
Tüketici işlemi niteliğindeki uyuşmazlıklarda, parasal sınırın altında kalan taleplerde önce tüketici hakem heyetine başvurulması (bkz. Bölüm 10)
Dava dilekçesinin hazırlanması ve yetkili/görevli mahkemede açılması
Bilirkişi incelemesi ve rapor değerlendirmesi
Duruşmalar ve nihai karar
11. Görevli ve Yetkili Mahkeme
Güncel Kanun (6502 sayılı TKHK) döneminde: 2014 yılında yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 3/l maddesi, tüketici işlemini tanımlarken "eser" sözleşmelerini açıkça saymıştır: "Mal veya hizmet piyasalarında (...) tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlem" tüketici işlemi sayılmaktadır. Bu açık düzenleme karşısında, güncel uygulamada saç ekimi/estetik hizmet sözleşmelerinin bir tüketici işlemi olarak nitelendirildiği ve tüketici mahkemelerinin/hakem heyetlerinin görevli kabul edildiği görülmektedir.
Sonuç olarak güncel çerçeve şu şekildedir:
Parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklarda: Dava açılmadan önce il/ilçe tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur. 2026 yılı itibarıyla bu sınır 186.000 TL'dir; bu değerin altındaki uyuşmazlıklarda doğrudan tüketici mahkemesine dava açılması hâlinde mahkeme görevsizlik kararı verecektir.
Bu sınırın üzerindeki uyuşmazlıklarda: Doğrudan tüketici mahkemesinde (bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesinde tüketici mahkemesi sıfatıyla) dava açılabilir.
Sigorta şirketine karşı doğrudan talep hâlinde: Zorunlu mesleki sorumluluk sigortası kapsamında, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 1478 uyarınca doğrudan talep hakkı kullanılabilir; bu davalarda görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir.
Kamu hastanelerinde gerçekleşen işlemlerde: İdare aleyhine, idare mahkemelerinde tam yargı davası açılır.
Ancak şunu önemle belirtmek gerekir: Yargıtay'ın 2005 tarihli kararı ile 6502 sayılı Kanun'un lafzı arasındaki bu gerilim, her somut dosyada güncel Yargıtay 3. veya ilgili tüketici hukuku dairesi içtihadının ayrıca kontrol edilmesini gerektiren, doğrulanması gereken bir husustur.
12. Hatalı Saç Ekimi Dava Zamanaşımı Süresi
Bu başlık, doktrinde ve uygulamada görüş ayrılığı bulunan, dolayısıyla somut dosyada mutlaka ayrıca teyit edilmesi gereken bir konudur. Aşağıdaki çerçeve, ilgili TBK hükümlerinin sistematik yorumuna dayanmaktadır:
a) Ayıplı eser (defektif işlem) hâlinde — TBK m. 478: Saç ekiminin sonuç bakımından ayıplı/hatalı olduğu iddiasına dayanan davalarda, doktrindeki baskın görüşe göre doğrudan TBK m. 478 uygulanır: "Yüklenici ayıplı bir eser meydana getirmişse, bu sebeple açılacak davalar, teslim tarihinden başlayarak, taşınmaz yapılar dışındaki eserlerde iki yılın; taşınmaz yapılarda ise beş yılın ve yüklenicinin ağır kusuru varsa, ayıplı eserin niteliğine bakılmaksızın yirmi yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar." Saç ekimi taşınmaz bir yapı olmadığından, kural olarak 2 yıllık, yüklenicinin ağır kusuru ispatlanabilirse 20 yıllık zamanaşımı süresi gündeme gelir; süre işlemin/teslimin tamamlandığı tarihten itibaren işler.
b) Genel eser sözleşmesi alacakları — TBK m. 147/6: "Yüklenicinin yükümlülüklerini ağır kusuruyla hiç ya da gereği gibi ifa etmemesi dışında, eser sözleşmesinden doğan alacaklar" için 5 yıllık zamanaşımı öngörülmüştür. Uygulamada birçok hukuk bürosu, tüketici mahkemesinde açılan saç ekimi davalarında bu 5 yıllık süreyi esas almaktadır. Ne var ki doktrindeki bir görüşe göre bu madde, ayıplı ifadan doğan (m. 478 kapsamına giren) talepleri değil, eser sözleşmesinden doğan diğer alacakları (örneğin ücret alacağı, eksik iş bedeli) kapsamaktadır.
c) Haksız fiile dayalı talepte — TBK m. 72: İşlem, sözleşme dışı bir haksız fiil olarak da nitelendirilebiliyorsa, "zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle" zamanaşımı gerçekleşir. Ancak fiil aynı zamanda taksirle yaralama gibi bir suç oluşturuyorsa ve ceza kanununda öngörülen dava zamanaşımı süresi daha uzunsa, TBK m. 72/2 uyarınca bu daha uzun süre uygulanır (bkz. Bölüm 13).
d) Kamu hastanelerinde — İYUK çerçevesi: İdareye karşı açılacak tam yargı davalarında, zararın öğrenildiği tarihten itibaren 1 yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren 5 yıl içinde önce idareye yazılı başvuru yapılması, idarenin zımni/açık ret cevabından itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde tam yargı davası açılması gerekir (2577 sayılı İYUK m. 13).
Sonuç: Somut dosyanın hangi hukuki temele (ayıplı ifa/m.478, genel eser alacağı/m.147, haksız fiil/m.72, idari sorumluluk) dayandırılacağı, uygulanacak zamanaşımı süresini doğrudan belirler. Bu nedenle dava açılmadan önce, ilişkinin doğru hukuki nitelendirmesinin yapılması ve güncel içtihadın (özellikle Yargıtay 3. Hukuk Dairesi ve tüketici hukuku dairelerinin son kararlarının) ayrıca taranması zorunludur.
13. Hatalı Saç Ekimi Nedeniyle Ceza Sorumluluğu Doğabilir mi?
İşlem sırasında hastanın vücut bütünlüğüne taksirle zarar verilmesi hâlinde, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 89. maddesindeki taksirle yaralama suçu gündeme gelebilir. TCK m. 89/1'e göre: "Taksirle başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi, dört aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır." Sonucun ağırlığına göre (sürekli hastalık, organ/duyu kaybı, birden fazla mağdur vb.) madde 89/2, 89/3 ve 89/4 fıkralarında artırım öngörülmüştür.
Bu suçun soruşturulması ve kovuşturulması kural olarak şikâyete tabidir (TCK m. 89/5) ve şikâyet süresi, failin ve fiilin öğrenilmesinden itibaren 6 aydır. Basit taksirle işlenen hâller dışında, suç aynı zamanda Ceza Muhakemesi Kanunu m. 253 kapsamında uzlaştırmaya tabidir. Yetersiz sağlık personeli tarafından, sterilizasyon kurallarına uyulmadan gerçekleştirilen işlemlerde kusurun ağırlığına göre bilinçli taksir değerlendirmesi de gündeme gelebilir.
14. Hatalı Saç Ekimi Sağlık Turizmi Kapsamında Yapılan İşlemlerde Hukuki Süreç
Türkiye, saç ekimi alanında dünya genelinde önemli bir sağlık turizmi destinasyonu konumundadır. Yabancı uyruklu hastaların taraf olduğu uyuşmazlıklarda ek olarak şu hususlar önem kazanır:
Uygulanacak hukukun ve yetkili mahkemenin tespiti (genellikle işlemin Türkiye'de gerçekleştirilmiş olması nedeniyle Türk hukuku ve Türk mahkemeleri yetkili olur)
Aracı organizasyon şirketi ile sağlık kuruluşu arasındaki hukuki ilişkinin (acentelik, komisyonculuk, doğrudan hizmet sunumu) net biçimde tespiti
Yurt dışından hastanın delil toplama ve duruşmalara katılım güçlükleri; bu noktada istinabe ve elektronik duruşma imkânlarının değerlendirilmesi gerekebilir
Bu alanda sağlık turizmine ilişkin ayrı bir mevzuat çerçevesi (Sağlık Bakanlığı düzenlemeleri) da mevcut olup, somut olayda kliniğin bu mevzuata uygun yetki belgesine sahip olup olmadığı da bilirkişi incelemesinde ayrıca değerlendirilebilecek bir husustur.
15. Hatalı Saç Ekimi Bilirkişi İncelemesi Nasıl Yapılır?
Mahkeme, genellikle plastik-rekonstrüktif cerrahi, dermatoloji ve/veya adli tıp alanında uzman bilirkişi(ler) görevlendirir. İnceleme kapsamında:
İşlem öncesi ve sonrası fotoğraflar karşılaştırılır
Tıbbi kayıtlar (ameliyat notu, kullanılan teknik, greft sayısı) incelenir
Onam formunun kapsamı ve hastaya yapılan bilgilendirmenin yeterliliği değerlendirilir
Ortaya çıkan sonucun tıp biliminin genel kabul gören standartlarına uygun olup olmadığı, öngörülebilir bir komplikasyon mu yoksa özen eksikliğinden mi kaynaklandığı tespit edilir
Bilirkişi raporuna karşı taraflar, süresi içinde gerekçeli itirazlarını sunabilir; gerekli görülmesi hâlinde ek rapor veya yeni bir heyetten rapor alınması talep edilebilir.
16. Hatalı Saç Ekimi Tazminat Miktarını Etkileyen Hukuki Kriterler
Zararın ağırlığı ve kalıcılığı (geçici mi, kalıcı mı)
Düzeltici işlem için gereken maliyet ve düzeltmenin mümkün olup olmadığı
Tarafların kusur oranı (hastanın bakım talimatlarına uyup uymadığı dâhil)
Hastanın yaşı, mesleği, sosyal yaşamına etkisi
Tarafların ekonomik durumu (manevi tazminat bakımından)
Zorunlu mesleki sorumluluk sigortası kapsamı ve limitleri
17. Yargıtay Kararlarından Örnekler
Aşağıdaki kararlar, konunun farklı boyutlarını yansıtması bakımından örnek olarak sunulmaktadır; her kararın kendi somut olayına özgü koşullar taşıdığı unutulmamalıdır:
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2013/18568, K. 2014/2337, T. 17.02.2014: Hekimin mesleki gerekliliklere uyması, komplikasyonlar konusunda hastayı aydınlatması ve onayını alması hâlinde ücrete hak kazanacağına ilişkin.
''... "İçtihat Metni" ...Tarafların açıklamaları, dosyadaki bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki akdi ilişkinin, TBK'nın 470 (BK. m. 355) ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklandığı açıktır.Somut olayda davacı iş-eser sahibi; davalı ise yüklenicidir.Eser sözleşmesinde, işin uzmanı sayılan yüklenici, yapımını yüklendiği işi, özen borcu gereği olarak fen ve sanat kurallarına, sözleşme hükümlerine, kendisine duyulan güvene ve beklenen amaca uygun şekilde yapmakla ödevlidir.Eser sözleşmesini diğer iş görme sözleşmelerinden ayıran önemli hususlardan birisi sonuç sorumluluğu, yani tarafların iradeleri doğrultusunda yüklenici tarafından bir sonucun meydana getirilmesi taahhüdüdür. Zira; eser sözleşmesinde bir eserin, sonucun yaratılıp teslim edilmesi borcu altına girilmektedir. Bu borcun altına giren taraf yani yüklenici, işin mahiyeti gereği işi sadakat ve özenle yerine getirmek zorundadır. Sadakat borcu, yüklenicinin iş sahibinin yararına olacak şeyleri yapması ve ona zarar verecek her türlü eylemden kaçınmasıdır.Eserin, sözleşmede kararlaştırılan niteliklerine, ya da iş sahibinin beklediği amaca uygun olmaması veya lüzumlu bazı vasıflardan bir ya da bir kaçının bulunmaması halinde ayıplı yapıldığının kabulü gerekir.Eser sözleşmesinde, yüklenici belli bir sonucu (eser) taahhüt ettiğinden sonuç gerçekleşirse, yüklenici borcunu ifa etmiş sayılır. Buna göre davalı yüklenici, davacı iş sahibinin zarar görmemesi için mesleki tüm şartları yerine getirmişse; somut durumun gerektirdiği tedbirleri noksansız biçimde almışsa, uygun tedaviyi belirleyip uygulamışsa, uygulanan tedavide nadirde olsa görülebilecek olumsuz sonuçlara dair davacıyı aydınlatıp uyarmış ve davacının bu hususta rızasını almışsa, eserini iş sahibi davacının ondan beklediği amaca uygun olarak tamamlayarak teslim etmişse ücrete hak kazanır.Somut olayda davalının, davacıya karşı en önemli yükümlülüğü, davacının istediği şekilde saç ekim işlemini gerçekleştirilmesidir. Eğer uygulamanın davacının istediği şekilde gerçekleştirilmesi mümkün değilse, davalı tarafça bu konuda öncelikle davacıyı uyarma yükümlülüğü bulunmaktadır. Uyarı yapıldığı davalı tarafından ispatlanmalıdır.Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda; davacıya FUT (Foliküler Unite Transferi) yöntemiyle yapılan saç ekiminde greft alıcı bölgesinde yara ayrışması, akabinde oluşan saçlı deri kaybı ve nedbe dokusu oluşumununun nadirde olsa görülebilecek komplikasyonlardan olduğu, davalı hastanede çalışan plastik cerrahi doktor tarafından başlanılan ve onun gözetiminde yapılan saç ekimi tedavisinin tıp kurallarına uygun olduğu, davacı da gelişen greft alıcı bölgede oluşan yara ayrışmasının ve akabinde gelişen deri kaybının normal bir komplikasyon olduğu ifade edilmiş; yüklenicinin, iş sahibine karşı yükümlülüklerini yasanın kendisine emrettiği ölçüde ifa edip etmediği noktasında herhangi bir değerlendirme yapılmamıştır.Hal böyle olunca mahkemece, saç ekimi sürecinin öncesi ve sonrasına dair tüm belgelerin dosyaya celbi sağlanarak; uygulanan işlemden davacının zarar görmemesi için davalı tarafça tüm şartların yerine getirilip getirilmediği; somut durumun gerektirdiği tedbirlerin noksansız biçimde alınıp alınmadığı, uygun tedavinin belirlenip belirlenmediği, aydınlatma ve uyarma yükümlülüğünün tam olarak yerine getirilip getirilmediği, davacının beklediği amaca uygun olarak işin teslim edilip edilmediği, taahhüt edilen sonucun gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği noktasında uygulamayı ve somut olayı tam olarak yansıtan, Yargıtay denetimine elverişli rapor alınarak; hasıl olacak sonuç dairesinde hüküm tesis edilmesi gerekirken, eksik incelemeyle yetersiz bilirkişi raporu doğrultusunda hüküm tesis edilmesi doğru görülmemiş, bu husus bozmayı gerektirmiştir.Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 17.02.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi...''
Yargıtay 15. Hukuk Dairesi, E. 2007/1116, K. 2008/441, T. 28.01.2008: Saç ekimi sürecinde tedaviye devam edilmemesi ile doğal saç çizgisine uygunluk arasındaki illiyet bağının araştırılması gerektiğine ilişkin.
''..."İçtihat Metni"... K A R A R -Dava, hatalı saç ekimi nedeniyle uğranılan manevi tazminat istemine ilişkindir. Davalılar reddini savunmuş, birleşen davalarında manevi tazminat isteminde bulunmuşlardır. Mahkemenin asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın reddine dair kararı asıl davanın davalıları ve birleşen davada davacı durumundaki ... ile asıl davanın davacısı ve birleşen davanın davalısı ... tarafından temyiz edilmiştir.1-Davacı ve birleşen davanın davalısı ... vekili cevap dilekçesinde kararı temyiz etmiş ise de dilekçesini temyiz defterine kayıt ettirmemiş ve harcı da yatırmamış olduğundan temyiz isteminin reddi gerekir.2-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalıların ve birleşen davada davacının sair temyiz istemleri reddedilmelidir.3-Adlî Tıp Kurumu’nun 14.04.2004 tarihli raporunda, saç ekimi ile ilgili cerrahi uygulamanın tıp kurallarına uygun, ancak ön saç çizgisinin doğal saç çizgisine uygun olmadığı, saç ekiminin birkaç seans sürmesinin genel bir tercih olabileceği belirtilmiştir. Gerek hasta çıkış özetine ilişkin belgede, gerekse dinlenilen tanık anlatımlarında, tedavinin ameliyat sonrası en az iki seans devam etmesinin davacıya bildirildiği halde pansumandan sonraki seanslara gelmediği açıklanmıştır. Bu hali ile tedaviye devam edilmeyerek doğal saç çizgisinin estetik kritere uygun tamamlanıp işin amacına uygun gerçekleştirilmesinin mümkün olup olmadığı araştırılmalıdır.O halde yapılması gereken iş, Adlî Tıp Kurumundan ek rapor alınarak, tedaviye devam edildiğinde saç ekimine devam edilmesi durumunda sözleşmeye uygun ifanın gerçekleşmesi olasılığı sorulmalı, sonucuna göre hükme varılmalıdır. Bu hususlar üzerinde durulmadan eksik inceleme ve araştırmayla karar verilmesi doğru olmamış, hükmün bozulması uygun görülmüştür.SONUÇ:Yukarıda 1 nolu bentte yazılı sebeplerle asıl davanın davacısı ve birleşen davanın davalısı ...’ün temyiz isteminin reddine, 2 nolu bentte açıklanan nedenlerle diğer temyiz itirazlarının reddine, 3. bent uyarınca kabulü ile hükmün davalılar ... İşletmeleri A.Ş. ve M.Veli Karaaltın yararına BOZULMASINA, ödedikleri temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalı ... İşl.A.Ş. ve davalı-k.davacı ... Veli Karaaltın’a geri verilmesine, 28.01.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi...''
Yargıtay 15. Hukuk Dairesi, E. 2019/2716, K. 2019/3692, T. 30.09.2019: Estetik operasyon sonrası giderilemeyen şekil bozukluğunun başka bir uzman tarafından giderilmesi hâlinde, güveni sarsılan hastanın ilk operasyonu yapan hekime tekrar gitmesinin beklenemeyeceğine ilişkin.
''...Somut olayda ise; dosya kapsamına göre davalı tarafından yapılan operasyondan sonra oluşan ve giderilemeyen şekil bozukluğunun başka bir uzman tarafından giderildiği anlaşılmaktadır. Davalı savunmasında davacıyı ikinci operasyon için çağırdıklarını ancak gelmediğini açıklamıştır. Davalının edimi Borçlar Kanunu’nda düzenlenen eser sözleşmesi hükümlerine göre sonuç taahhüdünü içermekte olup bu taahhüdün ilk operasyonda yerine getirilmediği anlaşılmaktadır. Güveni sarsılmış olan davacının ikinci operasyon için davalıya gitmesi beklenemeyeceğinden davacının burun ile ilgili estetik operasyon için yaptığı masrafın yeni bir bilirkişi heyetinden alınacak rapor ile hesaplattırılıp ayrıca manevi tazminat talebi yönünden de değerlendirme yapılarak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi doğru olmamıştır. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacının temyiz itirazlarının kabulü ile...Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddi kararı kaldırılarak ilk derece mahkemesi hükmünün davacı yararına BOZULMASINA, 6100 sayılı HMK 373. madde hükümleri gözetilerek dosyanın ilk derece mahkemesine, karardan bir örneğin ise Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi’ne gönderilmesine, 30.09.2019 gününde kesin olmak üzere oybirliğiyle karar verildi....
Bu kararların güncel içtihatla teyit edilmesi ve somut dosyaya uygulanabilirliğinin ayrıca değerlendirilmesi önerilir.
18. Hatalı Saç Ekimi Dava Açmadan Önce İzlenmesi Gereken Hukuki Yol
Zarar fark edilir edilmez, mümkünse aynı veya farklı bir uzmandan durum tespiti yaptırılması
Tüm delillerin (fotoğraf, belge, yazışma) sistematik biçimde saklanması
İşlemi gerçekleştiren kurum/hekime yazılı ayıp bildirimi yapılması (TBK m. 474 kapsamındaki külfetin yerine getirilmesi bakımından önemlidir)
Uyuşmazlığın tüketici işlemi kapsamına girip girmediğinin ve parasal sınırın tespiti
Zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin hesaplanması
Bir avukattan hukuki görüş alınarak en uygun dava stratejisinin (dönme, ayıbın giderilmesi, bedelden indirim, tazminat) belirlenmesi
19. Sıkça Sorulan Sorular - Hatalı Saç Ekimi
Saç ekimi sonrası ilk aylarda saç dökülmesi normal midir? Evet, işlem sonrası ilk birkaç ayda yaşanan geçici dökülme (şok dökülmesi) tıbbi açıdan beklenen bir süreçtir ve tek başına hatalı işlem göstergesi sayılmaz.
Hatalı saç ekimi davasında hangi mahkemeye başvurulur? Güncel uygulamada, uyuşmazlık değeri belirli bir sınırın altındaysa önce tüketici hakem heyetine, üzerindeyse tüketici mahkemesine başvurulması esastır; kamu hastanelerinde idare mahkemesi, sigorta şirketine doğrudan başvuruda asliye ticaret mahkemesi görevli olabilir. Görevli mahkemenin tespiti somut olaya göre değişebileceğinden dosyaya özgü değerlendirme gerekir.
Zamanaşımı süresi ne kadardır? Uygulanacak süre, talebin dayandığı hukuki temele göre değişir (ayıplı ifa: kural olarak 2 yıl; genel eser alacağı: 5 yıl; haksız fiil: 2/10 yıl; idari sorumluluk: 1/5 yıl). Bu konuda doktrinde görüş ayrılığı bulunduğundan somut dosyada ayrıca teyit edilmesi önemlidir.
Yurt dışında yaptırılan ve Türkiye'de düzeltilen saç ekimi için burada dava açılabilir mi? İşlemin bizzat Türkiye'de gerçekleştirilmiş olması hâlinde Türk mahkemeleri yetkili olabilir; bu husus somut sözleşme ve uluslararası özel hukuk kurallarına göre değerlendirilir.
Ceza davası açmak, tazminat davasını etkiler mi? Ceza yargılamasında verilecek kusur tespiti, hukuk davasındaki değerlendirmeye emsal oluşturabilir; ayrıca fiil suç oluşturuyorsa, ceza zamanaşımı daha uzunsa hukuki tazminat talebinde de bu süre esas alınabilir (TBK m. 72/2).
Aydınlatılmış onam formu imzalanmışsa hekim sorumluluktan kurtulur mu? Hayır. Onam formu, yalnızca hastaya bilgilendirme yapıldığını ve öngörülebilir komplikasyon risklerinin bildirildiğini gösterir; işlemin özensiz veya standart dışı yapılmasından doğan sorumluluğu ortadan kaldırmaz.
Hatalı saç ekimi sonrası ne zaman tazminat davası açmalıyım? Zararı fark ettiğiniz tarihten itibaren 2 yıl içinde (ağır kusurda 20 yıl) dava açabilirsiniz. Erken delil toplaması şarttır.
İstanbul’da hatalı saç ekimi davası hangi mahkemede görülür? Uyuşmazlık bedeli 186.000 TL altındaysa Tüketici Hakem Heyeti, üstündeyse İstanbul Tüketici Mahkemesi görevlidir.
Saç ekimi klinikleri hatalı işlemden dolayı para iadesi yapmak zorunda mı? Evet. Ayıplı eser durumunda TBK m. 475’e göre ücret iadesi, ayıp oranında indirim veya ücretsiz düzeltme talep edebilirsiniz.
Hatalı saç ekimi nedeniyle manevi tazminat ne kadar verilir? Mahkeme zararın ağırlığı, psikolojik etki ve ekonomik durumunuza göre belirler. Ortalama 20.000-150.000 TL arası değişir.
İstanbulda saç ekimi sonrası yara izi kaldı, ne yapmalıyım? Hemen fotoğraflayın, ikinci görüş alın ve yazılı ayıp ihbarı gönderin. Tüketici Hakem Heyeti’ne başvurabilirsiniz.
Yabancıysam Türkiye’de hatalı saç ekimi davası açabilir miyim? Evet. İşlem Türkiye’de yapıldığı için Türk mahkemeleri ve Türk hukuku geçerlidir.
Saç ekimi onam formu imzaladıysam dava açamam mı? Hayır. Onam öngörülebilir riskleri kapsar, standart dışı uygulama ve özen eksikliğinden doğan zararlarda sorumluluk devam eder.
Hatalı saç ekimi davasında bilirkişi raporu ne kadar önemlidir? Davanın kaderini belirler. Rapor aleyhinize ise gerekçeli itirazda bulunabilirsiniz.
Greft tutmadı diye tazminat alabilir miyim? Evet. Tutmama, yanlış açı, yetersiz yoğunluk veya hijyen eksikliğinden kaynaklanıyorsa sorumluluk doğar.
Saç çizgisi çok yüksek veya asimetrik olursa dava açılır mı? Evet. Doğal görünüme uymayan saç çizgisi, eser sözleşmesindeki taahhüt ihlali sayılır.
Hatalı saç ekimi için avukat şart mı? Teknik deliller, bilirkişi itirazları ve zamanaşımı nedeniyle avukat desteği şiddetle tavsiye edilir.
Sağlık turizmi şirketi de sorumlu tutulur mu? Evet. Aracılık hizmeti verirken tıbbi sonucu da taahhüt etmişlerse birlikte sorumludurlar.
Düzeltici ikinci saç ekimi masraflarını karşılarlar mı? Evet. Mahkeme, kusur oranına göre yeni tedavi giderlerini tazminata ekleyebilir.
İstanbul'da hatalı saç ekimi davası nerede açılır? Yerel Tüketici Hakem Heyeti veya Tüketici Mahkemesi’nde. Yetki genellikle işlem yeri veya ikametgahınıza göre belirlenir.
İşgücü kaybı yaşadım, ekstra tazminat talep edebilir miyim? Evet. Maddi tazminat kalemleri arasında iş göremezlik ve gelir kaybı yer alır.
Hatalı saç ekimi ceza davası da olur mu? Taksirle yaralama varsa şikayette bulunabilirsiniz (TCK m. 89). Ceza kararı hukuki davaya emsal olur.
Fotoğraf ve video delilleri yeterli olur mu? Evet. Tarihli öncesi-sonrası görseller en güçlü deliller arasındadır.
Klinik iflas ettiyse tazminat alabilir miyim? Zorunlu mesleki sorumluluk sigortasından doğrudan talep hakkınız vardır.
Hatalı saç ekimi davası ne kadar sürer? Ortalama 1-2 yıl. Bilirkişi incelemesi süreci uzatabilir.
Hangi şehirde olursa olsun Türkiye genelinde dava açmak mümkün mü? Evet. Tüketici davalarında genellikle işlem yeri veya tüketicinin ikametgahı esas alınır.
20. Sonuç: Avukat Desteğinin Önemi
Hatalı saç ekimi uyuşmazlıkları; tıbbi, teknik ve hukuki unsurların iç içe geçtiği, görevli mahkeme ve zamanaşımı bakımından mevzuat değişikliklerinin ve içtihat farklılıklarının izlenmesini gerektiren karmaşık bir alandır. Delillerin doğru toplanması, bilirkişi raporuna zamanında ve teknik gerekçelerle itiraz edilmesi, doğru hukuki temelin (eser sözleşmesi/ayıplı ifa, haksız fiil, idari sorumluluk) belirlenmesi ve buna bağlı sürelerin doğru hesaplanması, sürecin sağlıklı yürütülmesi için önem taşır. Bu nedenle, mağdur olduğunu düşünen kişilerin süreci bir avukat desteğiyle yürütmesi, hak kayıplarının önüne geçilmesi bakımından tavsiye edilir.
Kaynakça ve Doğrulama Notu: Bu yazıda atıf yapılan TBK m. 470, 474, 475, 478, 147/6, 72; TCK m. 89; 6502 sayılı TKHK m. 3/l hükümleri mevzuat.gov.tr ve ilgili hukuk kaynaklarından doğrulanmıştır. Yargıtay kararlarının esas/karar numaraları erişilebilir hukuki kaynaklardan derlenmiş olup, tam metinlerinin ve güncel durumlarının UYAP Karar Arama Sistemi, Kazancı veya Lexpera üzerinden ayrıca teyit edilmesi önerilir. Tüketici hakem heyeti/mahkeme parasal sınırı (186.000 TL) 2026 yılı için geçerli olup her yıl yeniden değerlenir.,
Bu içerik, Yılmaz & Tatlı Hukuk ve Danışmanlık Bürosu tarafından, yürürlükteki mevzuat ve güncel yargı kararları dikkate alınarak sadece genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Burada paylaşılan bilgiler, somut bir olaya ilişkin hukuki mütalaa veya avukatlık tavsiyesi niteliği taşımamakta olup, kişisel durumunuza özel bir hukuki değerlendirme yerine geçmez. Hukuki süreçler; her olayın kendine has detayları, ispat durumu ve yerel mahkeme içtihatları ile şekillenen oldukça karmaşık süreçlerdir. Paylaşılan bu bilgilerin eksik uygulanması veya yanlış yorumlanması hak kayıplarına yol açabilir. Bu nedenle, yaşadığınız hukuki soruna ilişkin sağlıklı bir yol haritası belirlemek ve yasal haklarınızı güvence altına almak için doğrudan bir hukuk profesyoneli ile iletişime geçmeniz tavsiye edilir.
Benzer Yazılar
Tüketici Hakları Cayma Hakkı ve İade Süreleri 2026
Tüketici Hakem Heyeti Başvuru Nasıl Yapılır? Şikayet Rehberi
Uçak Bilet İptali, Rötar ve Tazminat Nasıl Alınır?
Kurumsal Bilgilendirme ve İç Bağlantılar
Sitemizde yer alan tüm içerikler, ziyaretçilerimizin hukuki bilgiye daha hızlı ve doğru şekilde ulaşabilmesi amacıyla hazırlanmıştır. İlgili hukuki konular hakkında detaylı bilgi almak, güncel yayınlarımızı incelemek veya uzman ekibimizle iletişime geçmek için aşağıdaki sayfaları ziyaret edebilirsiniz:
Bu bağlantılar, site içerisinde ilgili içeriklere daha kolay ulaşmanızı sağlamak ve hukuki bilgilendirme sürecini daha verimli hale getirmek amacıyla sunulmuştur.
Yılmaz Tatlı Hukuk
Hukuki uyuşmazlıklar ve güncel mevzuata ilişkin daha fazla bilgi almak için internet sitemizde yer alan diğer içerikleri inceleyebilirsiniz.
Adres: Helis More ResidenceYalı Mah. Kadir Sk. No:14Kartal / İstanbul
E-Posta:
Google Haritalar Konumu:
AVUKAT RAMAZAN YILMAZ
Web:
Yorumlar