Tüketici Hakem Heyeti Başvuru ve İtiraz

Avukat Ramazan Yılmaz
50 dakika önce
15 dakikada okunur

2026 yılında değeri 186.000 Türk Lirasının altında bulunan tüketici uyuşmazlıklarında, tüketici mahkemesinde dava açılmadan önce il veya ilçe tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur. Başvuru; e-Devlet üzerinden Tüketici Bilgi Sistemi (TÜBİS) ile, elden veya posta yoluyla yapılabilir ve tüketiciden herhangi bir ücret alınmaz. Heyet kararları, başvuru tarih ve sırasına göre en geç altı ay içinde (gerekirse üç ay daha uzatılarak) verilir. Karar tarafları bağlar ve icra edilebilir niteliktedir. Karara karşı, tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde tüketici hakem heyetinin veya tüketicinin yerleşim yerindeki tüketici mahkemesine itiraz edilebilir. 186.000 TL ve üzerindeki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvuru yapılamaz; bu uyuşmazlıklar için önce dava şartı arabuluculuğa, ardından tüketici mahkemesine başvurulması gerekir. Bu yazıda yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir olaya ilişkin hukuki görüş niteliği taşımaz ve aşağıda ayrıca açıklanmaktadır.

İçindekiler

Tüketici Hakem Heyeti Nedir ve Hukuki Dayanağı Nedir?
Tüketici Hakem Heyetine Başvuru Şartları ve 2026 Parasal Sınırı
Tüketici Hakem Heyetine Nasıl Başvuru Yapılır?
Yetkili Tüketici Hakem Heyeti Neresidir?
Tüketici Hakem Heyeti Kararı Ne Kadar Sürede Verilir?
Tüketici Hakem Heyeti Kararının Bağlayıcılığı ve İcra Edilebilirliği
Tüketici Hakem Heyeti Kararına İtiraz Süreci
Parasal Sınırın Üzerindeki Uyuşmazlıklarda İzlenecek Yol: Dava Şartı Arabuluculuk ve Tüketici Mahkemesi
Kartal ve Anadolu Yakasında Tüketici Hakem Heyetine Başvuru
Sık Sorulan Sorular

1. Tüketici Hakem Heyeti Nedir ve Hukuki Dayanağı Nedir?

Tüketici hakem heyeti, tüketici ile satıcı veya sağlayıcı arasındaki uyuşmazlıkları mahkemeye gitmeden, idari nitelikte ve nispeten hızlı bir yöntemle çözmek amacıyla kurulmuş bir uyuşmazlık çözüm merciidir. Heyetlerin kuruluş amacı, tüketici uyuşmazlıklarının adil, hızlı, basit ve mümkün olan en az masrafla sonuçlandırılmasıdır.

Kurumun temel hukuki dayanağı 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'dur. Kanunun kuruluş ve görev alanına ilişkin 66. maddesi şu şekildedir:

''(1) Bakanlık, tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara çözüm bulmak amacıyla tüketici hakem heyetleri oluşturmakla görevlidir. Tüketici hakem heyetlerinin yetki alanı ile iş bölümü Bakanlıkça belirlenir.''

Heyetlerin çalışma usul ve esasları ise Kanunun 72. maddesine dayanılarak çıkarılan Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliği ile düzenlenmiştir. Yönetmeliğin amacı ve dayanağı şöyle ifade edilmiştir:

''MADDE 1/(1) Bu Yönetmeliğin amacı, tüketici hakem heyetlerinin kurulması ve çalışmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.''

Tüketici hakem heyetinin görev alanına giren uyuşmazlık Kanunda "tüketici işlemi" olarak tanımlanmıştır. 6502 sayılı Kanun'un 3. maddesinin (l) bendine göre tüketici işlemi:

''l) Tüketici işlemi: Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi,''

1.1. Tüketici Hakem Heyetinin Kuruluşu ve Üyeleri

Tüketici hakem heyetleri, il merkezlerinde ve Bakanlıkça belirlenen ilçe merkezlerinde kurulur. Heyetin oluşumu ve üyeleri, 6502 sayılı Kanun'un 66. maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenmiştir:

''(2) Başkanlığı illerde ticaret il müdürü, ilçelerde ise kaymakam veya bunların görevlendireceği bir memur tarafından yürütülen tüketici hakem heyeti; a) Belediye başkanının konunun uzmanı belediye personeli arasından görevlendireceği bir üye, b) Baronun, mensupları arasından görevlendireceği bir üye, c) Satıcının tacir olduğu uyuşmazlıklarda ticaret ve sanayi odasının ya da bunların ayrı ayrı örgütlendiği yerlerde ticaret odasının; satıcının esnaf ve sanatkâr olduğu uyuşmazlıklarda, illerde esnaf ve sanatkârlar odaları birliğinin, ilçelerde ise en fazla üyeye sahip esnaf ve sanatkârlar odasının görevlendireceği bir üye, ç) Tüketici örgütlerinin kendi aralarından seçecekleri bir üye, olmak üzere başkan dâhil beş üyeden oluşur.''

Heyet; kamu idaresi, yerel yönetim, baro, ilgili meslek odası ve tüketici örgütü temsilcilerinden oluşan çok paydaşlı bir yapıdır. Bu yapı, hem kamusal denetimi hem de tarafların sürece katılımını sağlamayı amaçlar. Heyetin görevine ilişkin uyuşmazlık türleri ve inceleme usulü ise Yönetmeliğin 6. maddesinde ayrıca düzenlenmiştir:

''MADDE 6- (1) Tüketici hakem heyetleri, tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin başvuruları karara bağlamakla görevlidir.''

2. Tüketici Hakem Heyetine Başvuru Şartları ve 2026 Parasal Sınırı

Tüketici hakem heyetine başvurunun hem zorunlu hem de mümkün olduğu haller, uyuşmazlığın parasal değerine göre belirlenir. Parasal sınır, hem başvurunun zorunlu olup olmadığını hem de heyetin görev alanına girip girmediğini belirleyen kesin bir ölçüttür.

2.1. 2026 Yılında Tüketici Hakem Heyeti Parasal Sınırı Ne Kadar?

2026 yılında tüketici hakem heyetine zorunlu başvuru sınırı 186.000 (yüz seksen altı bin) Türk Lirasıdır. Bu tutarın altında kalan uyuşmazlıklarda il veya ilçe tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur; bu tutar ve üzerindeki uyuşmazlıklar için tüketici hakem heyetlerine başvuru yapılamaz.

Parasal sınır, kanun maddesinde her yıl Vergi Usul Kanunu kapsamında ilan edilen yeniden değerleme oranı esas alınarak her yılbaşında otomatik olarak güncellenir. Aşağıdaki tabloda son yıllara ait sınırlar özetlenmiştir.

Yıl	Tüketici Hakem Heyeti Parasal Sınırı
2025	149.000 TL
2026	186.000 TL

2.2. Tüketici Hakem Heyetine Başvuru Hangi Hallerde Zorunludur?

Tüketici hakem heyetine başvurunun zorunlu olduğu ve olmadığı haller, 6502 sayılı Kanun'un 68. maddesinin birinci fıkrasında açıkça düzenlenmiştir:

''MADDE 68- (1) Tarafların İcra ve İflas Kanunundaki hakları saklı kalmak kaydıyla; değeri otuz bin Türk Lirasının altında bulunan uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetlerine başvuru zorunludur. Bu değerlerin üzerindeki uyuşmazlıklar için tüketici hakem heyetlerine başvuru yapılamaz.''

Buradaki "otuz bin Türk Lirası" ifadesi, kanun metninde yer alan taban tutardır; her yıl yukarıda açıklanan yeniden değerleme oranıyla artırılarak uygulanan asıl tutar, ilgili yılın tebliğinde ilan edilir (2026 için 186.000 TL).

Bu düzenlemenin pratik sonucu şudur: Uyuşmazlık konusu tutar 186.000 TL'nin altındaysa, tüketici doğrudan tüketici mahkemesinde dava açamaz; önce tüketici hakem heyetine başvurması zorunludur. Heyete başvurulmadan açılan bir dava, dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedilebilir. Bu husus, uygulamada yerleşik bir yaklaşım olarak kabul edilmektedir; ancak somut bir dosyada dava şartlarının değerlendirilmesi, dosyanın özelliklerine göre değişebileceğinden ayrıca incelenmelidir.

Başvuru anındaki tutarın esas alınacağı, Yönetmeliğin 6. maddesinin üçüncü fıkrasında ayrıca belirtilmiştir:

''(3) Tüketici hakem heyetine yapılacak başvurularda, başvuru tarihindeki parasal sınır dikkate alınır.''

Uyuşmazlık tutarı parasal sınırı aşıyorsa, tüketici sınırı aşan kısımdan feragat ederek yine de heyete başvurabilir; ancak bu durumda feragat edilen kısım için heyete tekrar başvuru yapılamaz. Bu kural Yönetmeliğin 6. maddesinin dördüncü fıkrasında düzenlenmiştir:

''(4) Başvurunun, tek bir uyuşmazlıkla ilgili olması ve uyuşmazlık konusunun bu maddede belirtilen parasal sınırı aşması halinde, sınırı aşan kısımdan feragat edilerek tüketici hakem heyetine başvuru yapılabilir. Parasal sınırı aşan kısım için tekrar tüketici hakem heyetine başvuru yapılamaz.''

Son olarak, tüketici hakem heyetine başvurunun zorunlu olması, tüketicinin alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurmasına engel değildir. Kanunun 68. maddesinin beşinci fıkrası şöyledir:

''(5) Bu madde tüketicilerin ilgili mevzuatına göre alternatif uyuşmazlık çözüm mercilerine başvurmasına engel değildir.''

3. Tüketici Hakem Heyetine Nasıl Başvuru Yapılır?

Tüketici hakem heyetine başvuru; şahsen, avukat aracılığıyla, elden, posta yoluyla veya elektronik ortamda yapılabilir. Bu usuller Yönetmeliğin 11. maddesinde düzenlenmiştir:

''MADDE 11- (1) Tüketici hakem heyetine yapılan başvurular şahsen veya avukat aracılığıyla; elden, posta yoluyla veya elektronik ortamda e-Devlet kapısı üzerinden Tüketici Bilgi Sistemi ile yapılır.''

Bu düzenlemenin doğal sonucu, sözlü başvurunun mümkün olmadığıdır. Nitekim Ticaret Bakanlığının bilgilendirme metninde de bu husus açıkça vurgulanmıştır: Bu itibarla, tüketici hakem heyetlerine sözlü başvuru yapılamamaktadır.

3.1. Tüketici Hakem Heyetine Başvuru İçin Gerekli Belgeler ve Bilgiler

Başvuru dilekçesinde bulunması zorunlu bilgiler, Yönetmeliğin 11. maddesinin üçüncü fıkrasında sayılmıştır:

''(3) Başvuruda, başvuru sahibinin; adı, soyadı veya unvanı, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları için T.C. kimlik numarası, diğer ülke vatandaşları için pasaport numarası ya da yabancı kimlik numarası, başvuru sahibinin tüketici olmaması durumunda ise vergi kimlik numarası, adresi ve varsa diğer iletişim bilgileri ile varsa vekilinin adı, soyadı, vergi kimlik numarası ile adresi, uyuşmazlık konusu, talebi ve Türk Lirası cinsinden uyuşmazlık değeri ile şikayet edilene ilişkin bilgilere yer verilmesi zorunludur. Uyuşmazlık değerinin döviz cinsinden olması durumunda, söz konusu değer başvuru tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının belirlediği efektif döviz satış kuru esas alınarak Türk Lirasına çevrilir.''

Pratikte bu, başvuru sahibinin kimlik bilgileri, iletişim bilgileri, uyuşmazlığın konusu ve talebinin yanı sıra; varsa fatura, sözleşme, garanti belgesi, yazışma kayıtları, fiş, dekont gibi delil niteliğindeki belgelerin de başvuruya eklenmesi anlamına gelir. Zorunlu bilgilerde eksiklik veya tutarsızlık bulunması hâlinde tüketici hakem heyeti başkanı tarafından yazılı olarak yedi gün süre verilerek ek bilgi veya belge istenir; bu husus Yönetmeliğin 11. maddesinin beşinci fıkrasında düzenlenmiştir.

Ayrıca, aynı konu, sebep ve taraflara ilişkin uyuşmazlık için birden fazla heyete veya aynı heyete birden fazla başvuru yapılamayacağı; kesinleşen bir karardan sonra aynı konuda yeni başvuru yapılamayacağı da Yönetmeliğin 11. maddesinin altıncı ve yedinci fıkralarında hükme bağlanmıştır.

3.2. Tüketici Hakem Heyetine e-Devlet (TÜBİS) Üzerinden Başvuru

Elektronik ortamda yapılan başvurular, Tüketici Bilgi Sistemi (TÜBİS) üzerinden gerçekleştirilir. Bu husus Yönetmeliğin 11. maddesinin dördüncü fıkrasında şu şekilde ifade edilmiştir:

''(4) Elektronik ortamda e-Devlet kapısı üzerinden yapılan başvuruların Tüketici Bilgi Sistemi ile yapılması zorunludur. Bu başvuruların geçerli olabilmesi için uyuşmazlıkla ilgili başvuru formunun eksiksiz olarak doldurulması, varsa bilgi ve belgelerin Tüketici Bilgi Sistemine yüklenmiş olması gerekir.''

Ticaret Bakanlığının bilgilendirme metninde de TÜBİS'e erişim adresi belirtilmiştir: e-Devlet kapısı üzerinden veya doğrudan https://tuketicisikayeti.ticaret.gov.tr adresinden başvuru yapılabilmektedir. Başvuru sürecinin tamamı, e-Devlet hesabı üzerinden takip edilebilir.

Tüketici hakem heyetine başvuru ücretsizdir. Başvuru sırasında herhangi bir harç veya masraf talep edilmez; süreç sonunda ortaya çıkabilecek tebligat ve bilirkişi ücretleri ise, uyuşmazlığın kimin lehine sonuçlandığına göre Bakanlık bütçesinden veya karşı taraftan tahsil edilir.

4. Yetkili Tüketici Hakem Heyeti Neresidir?

Tüketici hakem heyetine başvurunun hangi il veya ilçedeki heyete yapılacağı, yetki kuralına göre belirlenir. Bu kural, 6502 sayılı Kanun'un 68. maddesinin üçüncü fıkrasında düzenlenmiştir:

''(3) Başvurular, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu veya tüketici işleminin yapıldığı yerdeki tüketici hakem heyetine yapılabilir.''

Aynı kural Yönetmeliğin 7. maddesinin üçüncü fıkrasında da tekrarlanmıştır. Buna göre tüketici, kendi yerleşim yerindeki veya tüketici işleminin gerçekleştiği yerdeki tüketici hakem heyetine başvurabilir; bu iki seçenekten hangisi tüketici açısından daha uygunsa o tercih edilebilir.

Heyetlerin coğrafi yetki sınırı, Yönetmeliğin 7. maddesinin ikinci fıkrasında şu şekilde belirlenmiştir:

''(2) İl tüketici hakem heyetleri il sınırları içinde, ilçe tüketici hakem heyetleri ise ilçe sınırları içinde yetkilidir. Tüketici hakem heyeti kurulmayan ilçelerde Bakanlıkça o ilçe için belirlenen hakem heyeti yetkilidir.''

Her ilçede ayrı bir tüketici hakem heyeti kurulmamış olabilir. Bu durumda, Ticaret Bakanlığı, hakem heyeti bulunmayan ilçeleri de kapsayacak şekilde başka bir ilçe veya il heyetini yetkilendirebilir. Tüketici hakem heyetinin dahi bulunmadığı yerlerde başvuru, ilgili kaymakamlığa yapılabilir; bu başvurular Tüketici Bilgi Sistemine kaydedilerek yetkili heyete iletilir. Bu husus Kanunun 68. maddesinin üçüncü fıkrası devamında ve Yönetmeliğin 7. maddesinin dördüncü fıkrasında ayrıca hükme bağlanmıştır. Özetle yetkili heyetin belirlenmesinde iki temel bağlantı noktası vardır: tüketicinin yerleşim yeri ve tüketici işleminin (sözleşmenin, alışverişin) gerçekleştiği yer. Hangi heyete başvurulacağına karar verirken bu iki seçenek arasında tercih yapılabilir.

5. Tüketici Hakem Heyeti Kararı Ne Kadar Sürede Verilir?

Tüketici hakem heyetine yapılan başvurular, belirli bir azami süre içinde sonuçlandırılmak zorundadır. Bu süre, Yönetmeliğin 21. maddesinin birinci fıkrasında düzenlenmiştir:

''MADDE 21- (1) Tüketici hakem heyetine yapılan başvurular, başvuru tarih ve sırasına göre en geç altı ay içinde görüşülür ve karara bağlanır. Yapılan başvurunun niteliği dikkate alınarak, karar süresi en fazla üç ay daha uzatılabilir.''

Buna göre olağan karar süresi altı aydır; ancak başvurunun niteliğine göre bu süre en fazla üç ay daha uzatılabilir. Bu durumda toplam süre azami dokuz aya kadar çıkabilir. Bazı hâllerde başvurunun daha hızlı görüşülmesi de mümkündür. Yönetmeliğin 21. maddesinin ikinci fıkrası şöyledir:

''(2) Tarafların ivedi inceleme talebinde bulunması ve bu talebin başkan tarafından uygun görülmesi halinde başvuru, tüketici hakem heyetince öncelikle gündeme alınarak sonuçlandırılır. Türkiye'de ikametgâhı bulunmayan yabancı uyruklu tüketiciler için de bu fıkra hükmü uygulanır.''

Karar sürecinde tüketici hakem heyeti, dosya üzerinden inceleme yapar; gerek görürse tarafları ve bilirkişiyi dinleyebilir. İnceleme usulü Yönetmeliğin 19. maddesinde şöyle düzenlenmiştir:

''MADDE 19- (1) Tüketici hakem heyeti incelemeyi, raportör tarafından hazırlanan rapor ve ilgili belgelerin yer aldığı dosya üzerinden yapar. Gerekli görmesi halinde tüketici hakem heyeti ayrıca tarafları ve bilirkişiyi dinler.''

Heyet, uyuşmazlık konusuna ilişkin her türlü bilgi ve belgeyi taraflardan veya ilgili kurum ve kuruluşlardan isteyebilir. İstenen bilgi ve belgelerin sunulması için tebliğ tarihinden itibaren en fazla otuz gün süre verilir; bu süre, talep üzerine heyet başkanınca uzatılabilir. Belgeler süresinde sunulmazsa dosyadaki mevcut bilgi ve belgeler üzerinden karar verilir. Bu kurallar Yönetmeliğin 13. maddesinde yer almaktadır.

6. Tüketici Hakem Heyeti Kararının Bağlayıcılığı ve İcra Edilebilirliği

Tüketici hakem heyeti kararlarının en önemli özelliği, tarafları bağlayıcı nitelikte olması ve ilam gibi icra edilebilmesidir. Bu husus 6502 sayılı Kanun'un 70. maddesinin birinci fıkrasında düzenlenmiştir:

''MADDE 70- (1)Tüketici hakem heyeti kararları tarafları bağlar. Tüketici hakem heyetlerince vekâlet ücreti ödenmesine karar verilemez.''

Kararın icra edilebilirliği ise Kanunun 70. maddesinin ikinci fıkrasında şöyle ifade edilmiştir:

''(2) Tüketici hakem heyeti tarafından tebliği gereken evrakın taraflara veya vekillerine 213 sayılı Kanunun 107/A maddesi hükümlerine göre elektronik ortamda tebliği yapılır, bu kapsamda elektronik ortamda tebligat yapılamadığı durumlarda 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümleri uygulanır. Tüketici hakem heyetinin kararları, İcra ve İflâs Kanununun ilamların yerine getirilmesi hakkındaki hükümlerine göre yerine getirilir.''

Tüketici hakem heyetlerinin kararları yerine getirilmezse, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu kapsamında ilamların icrası hükümlerine göre kararın uygulanmasına yönelik işlemler için ilgili icra dairesine başvurulabilir.

Kararın taraflara tebliğ süresi ise Yönetmeliğin 23. maddesinin birinci fıkrasında düzenlenmiştir: kararlar, karar tarihinden itibaren on beş iş günü içinde taraflara elektronik ortamda tebliğ edilir. Karar tutanağında, tarafların kimlikleri, uyuşmazlık konusu, talep, olayın özeti, savunmanın özeti, inceleme ve gerekçe ile karara itiraz mercii ve süresinin açıkça yer alması zorunludur; bu unsurlar Yönetmeliğin 22. maddesinde ayrıntılı olarak sayılmıştır.

7. Tüketici Hakem Heyeti Kararına İtiraz Süreci

Tüketici hakem heyeti kararı bağlayıcı olmakla birlikte kesin değildir; taraflardan her biri, kararın kendi aleyhine olduğunu düşünüyorsa bu karara karşı yargı yoluna başvurabilir. Bu imkân, hem 6502 sayılı Kanun'da hem de Yönetmelikte açıkça düzenlenmiştir.

7.1. Tüketici Hakem Heyeti İtiraz Süresi ve Görevli/Yetkili Mahkeme

İtiraz süresi iki haftadır. Bu süre, kararın tebliğ tarihinden itibaren işlemeye başlar. 6502 sayılı Kanun'un 70. maddesinin üçüncü fıkrası, güncel hâliyle şöyledir:

''(3) Taraflar, tüketici hakem heyetinin kararlarına karşı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde tüketici hakem heyetinin veya tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesine itiraz edebilir. İtiraz, tüketici hakem heyeti kararının icrasını durdurmaz. Ancak talep edilmesi şartıyla hâkim, tüketici hakem heyeti kararının icrasını tedbir yoluyla durdurabilir. ''

İtiraz süresi, 6502 sayılı Kanun'un 70. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan "on beş gün" ifadesinin, 2/3/2024 tarihli ve 7499 sayılı Kanun'un 37. maddesiyle "iki hafta" şeklinde değiştirilmesi sonucu bugünkü hâlini almıştır. Bu değişiklik, Ticaret Bakanlığının 22 Ocak 2026 tarihli güncel bilgilendirme metninde de aynı şekilde ("iki hafta") yer almaktadır. Bu nedenle güncel ve doğru süre iki haftadır; konuya ilişkin herhangi bir ikincil kaynakta farklı bir süre (örneğin "on beş gün") görülmesi hâlinde, işlem yapılmadan önce 6502 sayılı Kanun'un yürürlükteki metninin ayrıca teyit edilmesi önerilir.

Görevli ve yetkili mahkeme konusunda da aynı fıkra açıktır: itiraz, tüketici hakem heyetinin bulunduğu yerdeki veya tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesine yapılabilir. Tüketici mahkemesi bulunmayan yerlerde, tüketici mahkemesi sıfatıyla asliye hukuk mahkemesine başvurulması gerekir; bu husus Ticaret Bakanlığının bilgilendirme metninde de belirtilmiştir.

İtirazın kararın icrasına etkisi konusunda dikkat edilmesi gereken bir husus daha vardır: itiraz, kararın icrasını kendiliğinden durdurmaz. Karar icra edilebilir durumdadır ve itiraz sürecinde de icra takibi başlatılabilir. İcranın durdurulması ancak talep üzerine ve hâkimin takdiriyle, tedbir yoluyla mümkündür.

Harç konusunda tüketiciler lehine bir muafiyet bulunmaktadır. 6502 sayılı Kanun'un 73. maddesinin ikinci fıkrası şöyledir:

''(2) Tüketici mahkemeleri nezdinde Bakanlık, tüketiciler ve tüketici örgütleri tarafından açılan davalar 2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununda düzenlenen harçlardan muaftır.''

Ancak bu muafiyet yalnızca harçlara ilişkindir; Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca gider avansının ayrıca yatırılması gerekmektedir.

7.2. Tüketici Hakem Heyeti Kararına İtirazın Sonuçları ve Vekâlet Ücreti Riski

İtiraz üzerine tüketici mahkemesinin verebileceği kararlar, Kanunun 70. maddesinin dördüncü ve beşinci fıkralarında düzenlenmiştir:

''(4) İtiraz olunan kararın, esas yönünden kanuna uygun olup da, kanunun olaya uygulanmasında hata edilmiş olmasından dolayı itirazın kabul edilmesi gerektiği veya kanuna uymayan husus hakkında yeniden yargılamayı gerektirmediği takdirde tüketici mahkemesi evrak üzerinde, kararı değiştirerek veya düzelterek onama kararı verebilir. Tarafların kimliklerine, ticari unvanlarına ait yanlışlıklarla, yazı, hesap veya diğer açık ifade yanlışlıkları hakkında da bu hüküm uygulanır. Karar, usule ve kanuna uygun olup da gösterilen gerekçe doğru bulunmazsa, gerekçe değiştirilerek veya düzeltilerek onanır. (5) Tüketici hakem heyeti kararlarına karşı yapılan itiraz üzerine tüketici mahkemesinin vereceği karar kesindir.''

Tüketici mahkemesinin itirazı incelerken bazı hâllerde dosya üzerinden (duruşmasız) karar verebileceği, bazı hâllerde ise yeniden yargılama yapabileceğidir. Ancak en önemli nokta, tüketici mahkemesinin itiraz üzerine vereceği kararın kesin olmasıdır. Yani bu karara karşı istinaf veya temyiz yolu kapalıdır.

İtiraz sürecinde tüketiciler açısından dikkat edilmesi gereken önemli bir mali risk, vekâlet ücretine ilişkindir. Bu risk, Kanunun 70. maddesinin altıncı fıkrasında düzenlenmiştir:

''(6) Tüketici hakem heyetlerinin tüketici lehine verdiği kararlara karşı açılan itiraz davalarında, kararın iptali durumunda tüketici aleyhine, avukatlık asgari ücret tarifesine göre nisbi tarife üzerinden vekâlet ücretine hükmedilir. Ancak, mevcut olduğu hâlde tüketici hakem heyetine sunulmayan bir bilgi veya belgenin tüketici mahkemesine sunulması nedeniyle kararın iptali hâlinde tüketici aleyhine yargılama giderine ve vekâlet ücretine hükmedilemez.''

Tüketici lehine verilmiş bir heyet kararı, satıcı/sağlayıcının açtığı itiraz davası sonucunda iptal edilirse, tüketici aleyhine nispi tarifeye göre vekâlet ücretine hükmedilebilir. Bu risk, özellikle uyuşmazlık tutarı yüksek olduğunda önem kazanır. Ancak kanun koyucu, bu riski bir ölçüde dengelemek amacıyla; satıcı veya sağlayıcının heyet aşamasında sunmadığı, ancak dava aşamasında ibraz ettiği bir belge nedeniyle kararın iptal edilmesi hâlinde bu vekâlet ücreti riskinin doğmayacağını öngörmüştür.

Bu nedenle, tüketici hakem heyeti aşamasında elde mevcut olan tüm bilgi ve belgelerin eksiksiz biçimde başvuruya eklenmesi, hem kararın isabetli çıkması hem de olası bir itiraz sürecinde bu riskin en aza indirilmesi bakımından önem taşır.

8. Parasal Sınırın Üzerindeki Uyuşmazlıklarda İzlenecek Yol: Dava Şartı Arabuluculuk ve Tüketici Mahkemesi

Uyuşmazlık tutarı 2026 yılı için belirlenen 186.000 TL sınırının üzerindeyse, tüketici hakem heyetine başvuru mümkün değildir. Bu durumda izlenmesi gereken yol, tüketici mahkemesinde dava açmadan önce dava şartı arabuluculuğa başvurmaktır. Dava şartı arabuluculuk, 6502 sayılı Kanun'a 22/7/2020 tarihli ve 7251 sayılı Kanun'un 59. maddesiyle eklenen 73/A maddesiyle düzenlenmiştir:

Bu düzenlemeden anlaşılacağı üzere, dava şartı arabuluculuk yalnızca tüketici hakem heyetinin görev alanının dışında kalan, yani parasal sınırı aşan uyuşmazlıklar için uygulanır. Heyetin görev alanına giren uyuşmazlıklarda zaten dava şartı olarak heyete başvuru zorunlu olduğundan, bu uyuşmazlıklar için ayrıca arabuluculuk dava şartı aranmaz. Aynı şekilde, heyet kararlarına yapılan itirazlarda da dava şartı arabuluculuk uygulanmaz.

Arabuluculuk süreci sonunda taraflar anlaşamazsa veya arabulucuya ulaşılamazsa, tüketici dava açma hakkını kullanarak tüketici mahkemesine başvurabilir. Görevli mahkeme, 6502 sayılı Kanun'un 73. maddesinin birinci fıkrasında belirlenmiştir:

''MADDE 73- (1) Tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemeleri görevlidir.''

Yetkili mahkeme konusunda ise Kanunun 73. maddesinin beşinci fıkrası, tüketiciye ayrıca bir seçimlik yetki tanımıştır:

''(5) Tüketici davaları, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde de açılabilir.''

Bu sayede tüketici, davayı hem işlemin gerçekleştiği yerdeki genel yetkili mahkemede hem de kendi yerleşim yerindeki tüketici mahkemesinde açabilme imkânına sahiptir. Tüketici mahkemesinde görülecek davaların usulü, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ilgili kısmına göre yürütülür; bu husus Kanunun 73. maddesinin dördüncü fıkrasında belirtilmiştir. Ayrıca, Bakanlık, tüketiciler ve tüketici örgütleri tarafından açılan davalarda yukarıda değinilen harç muafiyeti de geçerlidir. Özetle, parasal sınırın üzerindeki uyuşmazlıklarda izlenmesi gereken sıra şu şekildedir: önce dava şartı arabuluculuğa başvuru, arabuluculuk sürecinin anlaşmazlıkla sonuçlanması hâlinde tüketici mahkemesinde (tüketici mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesinde) dava açılması.

9. Kartal ve Anadolu Yakasında Tüketici Hakem Heyetine Başvuru

Tüketici hakem heyetine başvuruda yetkili heyetin belirlenmesi, yukarıda açıklandığı gibi tüketicinin yerleşim yeri veya tüketici işleminin gerçekleştiği yere göre yapılır. İstanbul'un Anadolu Yakası'nda yer alan Kartal, Pendik ve Maltepe gibi ilçelerde yaşayan veya alışverişini bu ilçelerde gerçekleştiren tüketiciler bakımından da aynı kurallar geçerlidir: başvuru, ilgili ilçe tüketici hakem heyetine veya bu ilçelerin bağlı bulunduğu İstanbul il tüketici hakem heyetine, ilçe sınırları ve Bakanlıkça belirlenen yetki alanı dikkate alınarak yapılabilir.

İstanbul gibi büyükşehirlerde, her ilçede ayrı bir tüketici hakem heyeti bulunabileceği gibi, bazı ilçeler için başka bir ilçe veya il heyeti yetkilendirilmiş de olabilir. Bu nedenle, bir başvurudan önce ilgili ilçenin hangi heyete bağlı olduğunun Ticaret Bakanlığı veya ilgili il/ilçe idaresinin güncel duyurularından teyit edilmesi önerilir; heyetlerin yetki dağılımı zaman içinde Bakanlık tarafından değiştirilebilmektedir.

Anadolu Yakası'nda yaşayan bir tüketicinin, örneğin Kartal'da satın aldığı ayıplı bir ürün veya sözleşmeye aykırı sunulan bir hizmet nedeniyle uyuşmazlık yaşaması hâlinde; uyuşmazlık tutarı 2026 yılı için belirlenen 186.000 TL sınırının altındaysa, öncelikle ilgili tüketici hakem heyetine başvuru yapması gerekir. Uyuşmazlık bu sınırın üzeri ndeyse, yukarıda açıklanan dava şartı arabuluculuk ve tüketici mahkemesi süreci işletilir. Bu süreçlerin her aşamasında başvuru dilekçesinin hazırlanması, delillerin toplanması, heyet kararına itiraz edilip edilmeyeceğinin değerlendirilmesi veya arabuluculuk ve dava sürecinin yürütülmesi somut olayın özelliklerine göre hukuki değerlendirme yapılması gerekebilir; bu noktada bir avukattan destek alınması, sürecin usulüne uygun yürütülmesi bakımından faydalı olabilir.

10. Sık Sorulan Sorular Tüketici Hakem Heyeti Başvuru ve İtiraz

Tüketici hakem heyetine başvuru ücretli midir?

Hayır. Tüketici hakem heyetine yapılan başvurular ücretsizdir. Süreç sonunda ortaya çıkabilecek tebligat ve bilirkişi ücretleri, uyuşmazlığın sonucuna göre Bakanlık bütçesinden veya karşı taraftan tahsil edilir; başvuru sahibinden doğrudan bir ücret talep edilmez.

Tüketici hakem heyetine avukatla başvurmak zorunlu mudur?

Hayır. Başvuru şahsen yapılabileceği gibi avukat aracılığıyla da yapılabilir; Yönetmeliğin 20. maddesinin altıncı fıkrasına göre taraflar avukatla temsil edilebilir, ancak bu durumda dahi tüketici hakem heyetlerince vekâlet ücreti ödenmesine karar verilemez.

Tüketici hakem heyeti kararına itiraz süresini kaçırırsam ne olur?

Kanunun 70. maddesinin üçüncü fıkrasında öngörülen iki haftalık süre içinde itiraz edilmezse, tüketici hakem heyeti kararı kesinleşir ve doğrudan icraya konu edilebilir hâle gelir. Sürenin kaçırılıp kaçırılmadığı ve bu durumun sonuçları somut dosyaya göre değerlendirilmesi gereken bir husustur.

Uyuşmazlık tutarı parasal sınırı aşıyorsa ne yapılmalıdır?

2026 yılı için 186.000 TL'yi aşan uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvuru yapılamaz. Bu durumda önce 6502 sayılı Kanun'un 73/A maddesi uyarınca dava şartı arabuluculuğa başvurulması, ardından anlaşma sağlanamazsa tüketici mahkemesinde (tüketici mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesinde) dava açılması gerekir.

Tüketici hakem heyeti kararı kesin midir?

Hayır, heyet kararı bağlayıcı ve icra edilebilir olmakla birlikte kesin değildir. Taraflardan her biri, tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde tüketici mahkemesine itiraz edebilir. Ancak itiraz üzerine tüketici mahkemesinin vereceği karar Kanunun 70. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca kesindir.

Tüketici hakem heyeti kararına itiraz, kararın icrasını durdurur mu?

Hayır, itiraz kendiliğinden icrayı durdurmaz. Kanunun 70. maddesinin üçüncü fıkrasına göre, ancak talep edilmesi hâlinde hâkim, kararın icrasını tedbir yoluyla durdurabilir.

Tüketici hakem heyeti kararı lehime çıktı ama karşı taraf ödemiyor, ne yapabilirim?

Karar İcra ve İflas Kanunu'nun ilamların yerine getirilmesine ilişkin hükümlerine göre icra edilebilir niteliktedir. Karşı taraf kararı kendiliğinden yerine getirmezse, ilgili icra dairesine başvurularak ilamlı icra takibi başlatılabilir.

Tüketici hakem heyetine e-Devlet üzerinden nasıl başvuru yapılır?

e-Devlet kapısı üzerinden Tüketici Bilgi Sistemi'ne (TÜBİS) giriş yapılarak, uyuşmazlıkla ilgili başvuru formunun eksiksiz doldurulması ve varsa destekleyici bilgi/belgelerin sisteme yüklenmesi suretiyle başvuru gerçekleştirilir.

Aynı uyuşmazlık için birden fazla tüketici hakem heyetine başvurabilir miyim?

Hayır. Yönetmeliğin 11. maddesinin altıncı fıkrasına göre, konusu, sebebi ve tarafları aynı olan bir uyuşmazlık için birden çok heyete veya aynı heyete birden fazla başvuru yapılamaz; aksi hâlde derdestlik nedeniyle başvuru reddedilir

tüketici hakem heyeti kararına itiraz süresi kaç gün, 2026 tüketici hakem heyeti parasal sınırı ne kadar, tüketici hakem heyetine e-Devlet üzerinden nasıl başvuru yapılır, tüketici hakem heyeti kararı icraya konulabilir mi, tüketici mahkemesine dava açmadan önce arabuluculuk şart mı — Tüketici hakem heyeti başvuru şartları ve 2026 parasal sınırını öğrenin. Tüketici hakem heyeti başvuru süreci ve itiraz detayları.

Hukuki Dayanaklar ve Kaynaklar

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (madde 3, 66, 68, 69, 70, 72, 73, 73/A)
Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliği (madde 1, 3, 6, 7, 8, 11, 13, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 27)
6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 68 inci ve Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliğinin 6 ncı Maddelerinde Yer Alan Parasal Sınırların Artırılmasına İlişkin Tebliğ (23 Aralık 2025 tarihli ve 33116 sayılı Resmî Gazete)
Ticaret Bakanlığı, Tüketici Hakem Heyetlerine İlişkin Bilgilendirme Metni (22 Ocak 2026)
24/3/2022 tarihli ve 7392 sayılı Kanun (6502 sayılı Kanun'da çeşitli değişiklikler)
2/3/2024 tarihli ve 7499 sayılı Kanun (6502 sayılı Kanun madde 70'te itiraz süresinin "iki hafta" olarak değiştirilmesi)
22/7/2020 tarihli ve 7251 sayılı Kanun (6502 sayılı Kanun'a 73/A maddesinin eklenmesi)

Benzer Yazılar

Tüketici Hakları Cayma Hakkı ve İade Süreleri 2026

https://www.yilmaztatlihukuk.com/post/tuketici-haklari-cayma-hakki-iade-sureleri-2026

Tüketici Hakem Heyeti Başvuru Nasıl Yapılır? Şikayet Rehberi

https://www.yilmaztatlihukuk.com/post/tuketici-hakem-heyeti-basvuru-nasli-tuketici-haklari-sikayet

Uçak Bilet İptali, Rötar ve Tazminat Nasıl Alınır?

https://www.yilmaztatlihukuk.com/post/ucak-bilet-iptal-rotar-tazminat-nasil-alinir-havayolu

Hatalı Saç Ekimi Nedeniyle Tazminat Davası

https://www.yilmaztatlihukuk.com/post/hatali-sac-ekimi-tazminat-davasi

Kurumsal Bilgilendirme ve İç Bağlantılar

Sitemizde yer alan tüm içerikler, ziyaretçilerimizin hukuki bilgiye daha hızlı ve doğru şekilde ulaşabilmesi amacıyla hazırlanmıştır. İlgili hukuki konular hakkında detaylı bilgi almak, güncel yayınlarımızı incelemek veya uzman ekibimizle iletişime geçmek için aşağıdaki sayfaları ziyaret edebilirsiniz:

Bu bağlantılar, site içerisinde ilgili içeriklere daha kolay ulaşmanızı sağlamak ve hukuki bilgilendirme sürecini daha verimli hale getirmek amacıyla sunulmuştur.